Shqipëria ka përgatitjen nën nivelin bazë dhe shumë më pas rajonin arsimor në përshtatjen e sistemit të saj dhe të punës me tranzicionin e gjelbër.
Fondacioni Evropian për Trajnin që kujdeset për kapitalin njerëzor jashtë BE-së vlerësoi Shqipërinë negativisht në lidhje me forcën e punës për ekonominë e gjelbër.
Tranzicioni me karbon të ulët po riformëson ekonomitë në të gjithë fqinjët e BE-së dhe Azinës Qendrore. Ndërsa sistemet janë të rëndësishme, industritë po përshtaten dhe komunitetet po ndryshojnë të ndryshojnë në punë.
Raporti i Fondacionit Evropian të Trajnimit “Fuqizimi i Tranzimit të Drejtësisë në Fqinjët e BE-së dhe Azinës Qendrore” për 25 vende, mes tire edhe Ballkani Perëndimor, vlerëson se Shqipëria nuk është si në fazat e para të njerëzve dhe në këtë mënyrë rrezikon t’i lërë punonjësit dhe komunitetet e papërgatitura për tranzi.
Shqipëria pozitive vetëm në dy kriteret e para, që ka lidhje me njohjen e përgjithshme të ndikimeve sociale dhe të punësimit nga ndryshimet klimatike dhe me përmendjen e nevojave të reja apo në ndryshim të fuqisë punëtore për shkak të transmisionit të gjelbër.
Dokumentet strategjike shqiptare e pranojnë në parimin e transicionit klimatik të mjedisit social dhe kërkon përshtatje të punësimit, por nuk ka asnjë projekt dhe praktik.
Në të gjitha kriteret e tjera, Shqipëria vlerësohet negativisht. Analiza tregon se nuk i referohet aftësive për të rikualifikuar apo arsimuar aftësitë e punonjësve në sektorët që prekin nga tranzicioni në gjelbër, nuk e trajtojnë rolin e tyre dhe aftësitë e tyre si instrument për nevojën e nevojave të natyrës të punës dhe të grupeve nuk mund të kenë nevojë për synuar, si të rinjtë, miqtë, migrantët apo personat me aftësitë.
Tranzimi i gjelbër në dokumentet shqiptare konceptohet si një proces mjedisor dhe teknik, jo si një transformim socio-ekonomik.
Shqipëria nuk parashikon as buxhetin konkrete apo angazhimin e investimeve në aftësitë dhe trajnimet në kuadër të transmisionit të gjelbër, si rol të qarte institucionale për ministritë apo agjencitë e veprimit. ETF vë në dukje se nuk ka një arkitekturë politike dhe institucionale që ka transmetuar klimatikën me të gjithë kapitalin njerëzor.
Në krahasim me vende si Mali i Zi, Maqedonia e Veriut apo Serbia, që shfaqin më elemente pozitive ose pjesërisht të përfshira, Shqipëria del si një vend më pak të njerëzve në aspektin social të transicionit të gjelbër./ Monitor
