Udhëheqësit evropianë janë të gatshëm të marrin rolin udhëheqës në negociatat për t’i dhënë fund pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, tha të hënën një zëdhënës i kancelarit gjerman Friedrich Merz.
“Ajo që është e re, besoj unë, është se ky proces tani po fiton një vrull të ri në Evropë”, tha Stefan Kornelius, zëdhënësi i Merz, pas një takimi midis udhëheqësve të Ukrainës, Francës, Gjermanisë dhe Mbretërisë së Bashkuar në Londër të dielën vonë. “Një zhvillim tjetër i ri është se ne po ndërmarrim dhe po vazhdojmë procesin e negociatave që SHBA-të e kanë udhëhequr kryesisht. Ne po e bëjmë këtë në koordinim të ngushtë me SHBA-të.”
Të dërguarit e Presidentit të SHBA-së Donald Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, kanë udhëhequr përpjekjet për të ndërmjetësuar negociatat midis Rusisë dhe Ukrainës, që nga fillimi i vitit 2025, por me pak rezultate të prekshme. Iniciativa evropiane për të marrë një rol udhëheqës në bisedimet e paqes vjen ndërsa Uashingtoni përqendrohet gjithnjë e më shumë në përfundimin e luftës SHBA-Izrael me Iranin.
Në një deklaratë të përbashkët të dielën, Merz dhe homologët e tij në Francë dhe Mbretërinë e Bashkuar, së bashku me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy — bënë thirrje për “dialog të drejtpërdrejtë midis Ukrainës dhe Rusisë me pjesëmarrje aktive të SHBA-së dhe Evropës” dhe vendosën pesë kushte për të arritur paqen, duke përfshirë një armëpushim të menjëhershëm dhe të plotë.
Vija aktuale e kontaktit midis forcave ruse dhe ukrainase duhet të jetë pika fillestare për negociata, thuhet në deklaratë, dhe Ukraina duhet të ketë garanci sigurie “të forta dhe ligjërisht të detyrueshme”. Asetet ruse duhet të mbeten të ngrira derisa Kremlini “të ndërpresë luftën e tij të agresionit dhe të kompensojë Ukrainën për dëmet e shkaktuara nga lufta”.
Udhëheqësit evropianë do të diskutojnë më tej qasjen e tyre ndaj bisedimeve të mundshme për paqe në një takim të G7 në Evian dhe gjatë një samiti të Këshillit Evropian në Bruksel javën e ardhshme, tha Kornelius.
“Ne kemi nevojë për mbështetjen më të gjerë të mundshme nga të gjithë partnerët evropianë në mënyrë që të shtyjmë drejt paqes”, tha ai.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse Presidenti rus Vladimir Putin është i gatshëm të ulet me udhëheqësit evropianë, të cilët u përjashtuan nga negociatat e drejtpërdrejta, pavarësisht se prej kohësh kishin kërkuar një rol më të madh në formësimin e një zgjidhjeje të mundshme të konfliktit.
Vendet evropiane, dhe veçanërisht Gjermania, janë bërë mbështetësit më të mëdhenj ushtarakë të Kievit dhe ka të ngjarë të mbajnë një qëndrim më të ashpër në negociatat me Moskën sesa homologët e tyre amerikanë. Zelenskyy i dërgoi një letër të hapur Putinit të enjten e kaluar duke i kërkuar atij të takohej për t’i dhënë fund luftimeve, por Putin e hodhi poshtë këtë kërkesë të nesërmen.
Putini më parë kishte sugjeruar ish-kancelarin gjerman, miqësor me Kremlinin, Gerhard Schröder, si një negociator të mundshëm në bisedimet e paqes në Ukrainë. Ky propozim u hodh poshtë shpejt nga kryeqytetet evropiane, ku u pa gjerësisht si një përpjekje e llogaritur nga Putini për të ndarë kontinentin dhe për ta portretizuar veten si një partner negociues me mirëbesim, duke e ditur se propozimi nuk kishte gjasa të pranohej.
Kornelius tha se “mund të duhen javë ose edhe muaj” për ta ulur Putinin në tryezën e negociatave dhe se “vetëm një Ukrainë e fortë dhe presioni mbi Rusinë do ta bindin Putinin të tërhiqet”.
Ai theksoi se Evropa duhet të jetë gati kur të vijë ajo kohë.
“Gjithashtu duhet të krijojmë një gatishmëri për t’u angazhuar në dialog dhe për të rënë dakord mbi kushtet në të cilat mund të zhvillohen bisedime të tilla”, tha ai. “E gjithë kjo është pjesë e përgatitjes. Jemi në një fazë riorientimi”.
