Por dhe duke parë ecurinë dhe rezultatet e CDU-së në zgjedhjet europiane dhe në  në disa lande vjeshtën e kaluar, ku ajo ka dalë bindshëm forca e parë ose e dytë, dhe si alternativa më e sigurt për të parandaluar marshimin e ekstremistëve të djathtë të AfD-së drejt Bundestagut dhe pushtetit federal; sidomos mbas inkurajimit dhe motivimit të saj të madh nga  Nënpresidenti amerikan J.D.Vance dhe supermiliarderi Elon Musk, të cilët e cilësuan AfD-në si ” alternativa dhe shpresa e vetme dhe e fundit për Gjermaninë”.

Rezultatet e zgjedhjeve gjermane të 23 Shkurtit tashmë janë bërë të njohura bashkë me përfundimet përkatëse. Ndaj, në këtë shkrim do të ndalemi te një fakt jo shumë i njohur dhe interesant, sidomos jashtë Gjermanisë. Zoti Merz si Kancelari i ardhshëm  është veç të tjerash dhe realizimi i një ëndre të bukur politike rinore të tij  mbi 45 vite më parë bashkë me një grup shokësh të CDU/CSU-së.

Kjo ngjarje të shpie larg, në Alpet e Andeve në Amerikën Latine mbi 45 vite më parë, më 25 korrik 1979, kur 12 të rinj 20 – 25 vjeçarë të CDU/CSU-së gjermane po ktheheshin nga një tur vizitash në disa vende të Amerikës Latine. Bashkë me ta  ishte dhe 23 vjeçari i atëhershëm, Friedrich Merz. Ata po fluturonin mbi Alpet e famshme të Andeve vonë pas mesnate. Aty nuk dihet tamam se si lindi një aventurë rinore ideja e një pakti apo marrëveshje fjale për të ardhmen e tyre politike.

Konkretisht ata vendosën që kur të vinte momenti i duhur grupi i tyre të mbështeste pa rezerva atë që do të kandidonte për Kancelar. Kjo aleancë rinore që më vonë pati 17 anëtarë u quajt Pakti i Andeve II,  për ta dalluar nga Traktati me të njëjtin emër i miratuar më 1969 nga liderët e vendeve Latino-Amerikane sipas modelit të BE-së. Logoja e tyre kryesore ishte “ Me shumë hapësirë politike” Ndonëse asnjë prej pjesëmarrësve nuk  është prononcuar publikisht dhe nuk ka ndonjë dokument zyrtar, ekzistenca e këtij Pakti në formën e një grupi interesi brenda CDU-së është fakt i njohur, mjaft i përfolur dhe i pamohuar.

Gati dy dekada më vonë, “andinot” siç njihen ndryshe të rinjtë e lartpërmendur,  ia dolën të promovohen në poste të larta drejtuese në CDU, kryeministra landesh, si Roland Koch, Christian  Wulf, Volker Buffier, Günther Oetinger, etj. Kurse “ stari” tjetër në ngritje, Friedbert Pluger u caktua si shef i jashtëm i CDU-së. Kësisoj, fitimi i kancelarisë po shfaqej gjithnjë e më pranë për ta.

Kjo vazhdoi deri në vitin 1990, kur me ribashkimin gjerman ndodhi një zhvillim i pazakontë. Kancelari legjendar i CDU-së, Helmut Kohl përzgjodhi “Gruan nga lindja”, fizikanten Angela Merkel si ministre Mjedisi në qeverinë e tij dhe kjo e fundit  filloi të ngjiste shkallët e karrierës politike në CDU.

Gjithsesi, zhvillimi më i pakëndshëm për ta ndodhi në shtator 1998, kur Kohl humbi përballë social-demokratit Schroder pas 16 vitesh në pushtet. Gjërat po shkonin “nga shiu në breshër” në fillimin e viteve 2000 kur Kohl dhe pasardhësi i tij, presidenti i sotëm i Bundestagut,  Wolfgand Schäuble u larguan dhe nga kryesimi i CDU-së pas skandalit të financimeve të paligjshme në parti.

Në këto kushte, “ andinot” menduan të hidhen në sulm duke krijuar pengesa për Merkel, pasi kjo e fundit po merrte në dorë të ardhmen e CDU-së dhe “ riskun” e tyre. Në vitin 2002 ata ia arritën qëllimit dhe në zgjedhjet parlamentare të atij viti Merkel u detyrua t’ia dorëzojë kandidaturën për Kancelar  CSU-së “motër” dhe liderit të saj karizmatik Edmund Stoiber.

Gjatë periudhës 2001 – 2006 duke qenë  diplomat në Berlin më ftonin  në disa veprimtari publike të CDU-së dhe aty kam parë se perceptimi si brenda saj dhe më gjerë në publik ishte se Merkel nuk e kishte staturën dhe karizmën e  duhur për Kancelare. Sot kjo duket e habitshme, por ky ishte realiteti i asaj periudhe. Në krijimin e këtij perceptimi duhet të kenë patur ndikimin e tyre dhe “ burrat politikë” të CDU-së. Moskonkurimi i saj, ndonëse lidere e partisë në ato zgjedhje, që u rifituan nga Schroder ishte një goditje morale për Merkel. Por ajo diti ta kapërcejë  shpejt këtë gjendje, pa “firo” dhe kosto të mëtejshme, falë gjakftohtësisë, durimit, llogaritjeve të sakta,  gjuhës dhe sjelljes politike  të përmbajtur, pa zhurmë dhe polemika.

E kundërta po ndodhte me “Paktin e Andeve” ku telashet nuk kishin të sosur. Momenti më i keq për ta u shënua në vitin 2005 me rastin e zgjedhjeve të parakohshme. Merkel tashmë ishte shumë më e fuqishme, falë dhe shumë grave e vajzave me vlera që kishte futur me guxim në qeveri dhe në udhëheqje të CDU-së; tashmë ajo kishte dhe të drejtën morale dhe politike të konkuronte për postin e Kancelares, si liderja e CDU-së dhe pa kundërshtar tjetër. Madje, ajo e kishte fituar këtë post duke sfiduar zëvendësin e saj, Fridrich Merz,  një ndër protagonistët e Andeve, polemist dhe debatues “ par excellence” Ai mbante postin e kryetarit të Grupit Parlamentar, praktikisht  Nr. 2 në parti me synime drejt kancelarisë. Por, Merz e pa se e kishte të humbur davanë dhe u tërhoq nga gara në momentet e fundit. Më  2008 ai u largua  dhe politika e CDU-ja, duke u marrë me biznes, por  një sy e mbante përherë nga politika.

Me gjithë pështjellimin që krijoi fitorja e Merkelit si Kancelare me një rezultat tejet të ngushtë ndaj Schroderit në Shtator 2005, sërish pjesëtarët e Andeve i ngushëllonte mendimi se ajo do të ishte jetëshkurtër në këtë post dhe atyre do t’u vinte më vonë  mundësia e artë. Por, sërish ata gabuan në llogaritë politike. Për fatin e tyre të keq,  Merkel qeverisi për 16 vite rresht si  Kancelare.

Vlen të theksohet se në vitin 2003, kur ata  e njoftuan Merkelin për ekzistencën e Paktit, Merkel nuk bëri kurrfarë “gjueti shtrigash”; ajo nuk u përfshi në debate dhe polemika me protagonistët e tij, madje u la hapësirë të vërtetë veprimi, ua plotësoi dëshirat politike pa kurrfarë pengese, etj. Kështu, në vitin 2010, ajo pranoi që  kundërshtari i saj më i madh, Christian  Wulf të bëhej President Federal. Ndërkohë, shoku i tij i “armëve” Roland Koch, sfidant tjetër i vështirë për Merkel u tërhoq nga politika që t’i linte rrugën Wulf si Kancelar i ardhshëm, me mendimin se ai mund ta mposhte Merkel. Mirëpo  Wulf më 2012 u detyrua të jepte dorëheqjen pas akuzave për shpërdorim detyre dhe të fondeve publike, duke i dhënë goditjen më të rëndë objektivit të Andeve drejt Kancelarisë. Ndërkohë, Friedbert Plüger pësoi disfatë të madhe në garën për Kryetar Bashkie të Berlinit dhe u largua nga politika aktive. Protagonisti  tjetër, Elmar Broek vazhdonte në Parlamentin Evropian si kryetar i Komisionit të Jashtëm deri tani vonë, kurse Günther Oetinger, ndër kundërshtarët  më të fortë,  Merkel e „ hoqi qafe“ duke e caktuar në Bruksel si Komisioner ku vijoi gjatë.

Po ashtu, një ndër yjet më shpresëdhënës të  Andeve, Franz Josef Jung, më 2005  u emërua ministër i Mbrojtjes deri në vitin 2009 kur pas disa aludimeve Merkel e transferon në Ministrinë Federale të Punës, ndër më të rëndësishmet. Pasardhësja e tij në Ministrinë Federale të Mbrojtjes u caktua Presidentja e sapozgjedhur e Komisionit Evropian, Ursula von den Leyen, besnike e Merkel krahas disa grave të tjera në dikasteret e arsimit, shëndetësisë, familjes, etj. Por Jung qëndroi vetëm 33 ditë si Ministër i Punës, sepse dha dorëheqjen pasi u dëshmua se kishte gënjyer lidhur mee një incident të rrezikshëm në Afganistan kur ishte në krye të mbrojtjes. Me largimin dhe të Jung nga politika aktive, Pakti i Andeve u katandis, siç i thonë fjalës, “ kokoshi një thelë”

Në ato rrethana, aty nga viti 2012, “pakti i Andeve II“  u shpall i shpërbërë dhe pothuajse ishte harruar. Mirëpo, çuditërisht, në Mars 2018, gjatë ceremonisë mortore të Kardinalit gjerman Lehman, disa nga pjestarët e tij patën një takim informal në prani dhe të Presidentit të Bundestagut,  të ndjerit  Wolfgang Schauble, mbështetës i atij Pakti. Nisur nga gjendja e vështirë që po kalonte koalicioni qeveritar dhe mundësisë së tërheqjes së shpejtë e të mundshme të Kancelares Merkel nga drejtimi i partisë dhe qeverisë, në atë takim u vendos t’i jepej mbështetja Friedrich Merz, si kandidat  për garën e ardhëshme për drejtimin e CDU-së.

Parashikimi i tyre u vërtetua dhe Merkel në tetor 2018 dha dorëheqjen nga drejtimi i CDU-së. Merz shpalli menjëherë kandidaturën e tij në zgjedhjet e muajit Dhjetor 2018. Megjithë fushatën aktive pavarësisht nga mungesa 10 vjet e tij në politikën aktive, ai humbi me rezultat tejet të ngushtë përballë sekretares së Përgjithshme të caktuar nga vetë Merkel, Annegret Kramp Karrenbauer.

Praktikisht, kjo ishte humbja e dytë e Merz përballë Merkel por kësaj radhe dinjitoze dhe mbresëlënëse. Gjithsesi, humbja me një diferencë fare të vogël votash e mbajti Merz sërish në lojë; për më tepër, ai besonte te thënia  “ E treta, e vërteta” I rikthyer në CDU ai u caktua Kryetar i Komisionit Ekonomik në Parti por gjithsesi nuk arriti të marrë ndonjë post ministror të cilin e shihte si një trampolinë drejt kandidaturës për Kancelar në zgjedhjet e vitit 2021, nga e cila nuk hoqi asnjëherë dorë. Kështu, ai mendonte të merrte revanshin dhe mbi të gjitha për të realizuar  ëndrrën 40 vjeçare, tashmë si i “fundit politikan gjerman “ëndërrimtar i Andeve”.

Në fakt, të gjithë burrat e tjerë të Andeve të CDU-së” kanë dështuar sepse nuk kishin vizion të qartë veç ëndrrës së tyre, ishin të prirur më shumë nga dëshira e mirë se sa realpolitika; ata nuk i zgjeruan territoret e influencës së tyre elektorale, veç zhvillimeve të tjera të cilat ata  nuk mund t’i parashikonin tek fluturonin mbi Ande natën e 25 Korrikut 1979, sidomos ribashkimin gjerman dhe atë evropian. Ndikim negativ pati dhe integraliteti i tyre i pamjaftueshëm politik dhe moral, ku nuk munguan aferat e ndryshme, ca më tepër përballë figurës emblematike të Merkel, për të cilën nuk ka patur asnjë aludim të vetëm.

Meqenëse politikën shpesh e krahasojnë me futbollin, duke përdorur termat e tij mund të thuhet se përballë ekipit të “vajzave” të Merkelit që “luanin bukur, me dhe pa top, në mbrojtje e në sulm dhe me presing në gjithë fushën,  “klubi i djemve » i Andeve ka luajtur dobët dhe pa ritëm, me plot faulla dhe pozicione «  jashtë loje » e deri te «kartonët e kuq»

Mirëpo, ja që diferencën e bëri pikërisht Friedrich Meerz dhe me fushatën zgjedhore të 23 Shkurtit që zhvilloi deri në fitoren e tij prfundimtare. Me fakte, argumenta, takt dhe etikë të lartë politike, ai e mbajti lart “stekën“ gjatë gjithë fushatës zgjedhore dhe në të gjitha sondazhet, duke sfiduar dhe Kancelarin në largim Olaf Scholz. Me 28,6 për qind të votave për CDU/CSU, Merz bëhet Kancelari i ri gjerman i djathtë.

Por tani që fitoi bindshëm zgjedhjet e 23 Shkurtit, “ëndërrimtari i Andeve“ përballet me realitete të ashpra dhe të forta në Berlin, në Europë dhe në Uashington, me plot sfida, probleme dhe pengesa nga të gjitha anët dhe të çdo lloji. Duke filluar me krijimin e koalicionit të ri qeveritar me SPD-në brenda muajit Prill, siç dhe ka premtuar. Por dhe si garanci e fuqishme Euro-Atlantike për rolin e Gjermanisë si lokomotivë dhe kampione e demokracise, paqes dhe sigurisë.

Këtë mision të madh historik të tij dhe të qeverisë së ardhëshme gjermane e ka sintetizuar me thirjen e saj Kryeredaktorja e emblematikes “Bild“ Marion Horn:

“Të shpëtojnë vendin, ta kthejnë atë sërish në një lokomotivë ekonomike që të na marrin seriozisht në botë.Të forcohemi aq shumë ushtarakisht sa te jemi në gjendje të mbrojmë vehten dhe Europën, pavarësisht nga çmimi. Ne duhet ta MENDOJME sërish  Europën  dhe bashkë me miqtë tanë të KRIJOJME vërtet një Europë të Bashkuar“.

The post Jorgji Kote: “I fundit gjerman i Andeve” Kancelar! appeared first on 5 Pyetjet.

Amerika mbetet një demokraci e madhe, natyrisht. Dhe vala, herët a vonë, do të tërhiqet: ekzistojnë kundërpeshat institucionale, Kongresi, mediat, zgjedhjet e mesmandatit pas njëzet muajsh. Për këtë arsye, është e drejtë të mbetemi të lidhur me marrëdhëniet tona të vjetra transatlantike. Por ndërkohë, është e nevojshme të përballemi me një botë të re.

Dridhen shtyllat e rendit botëror që ka mbizotëruar për tetëdhjetë vjet: ato të marrëdhënieve mes shteteve të sanksionuara nga Karta e OKB-së, ato ekonomiko-financiare të ndërtuara mbi institucionet e Bretton Woods, flamujt e Perëndimit të lirisë dhe shtetit të së drejtës, selitë multilaterale për rregullimin e tregtisë botërore, reduktimin e varfërisë, tranzicionin klimatik. Gjëra të një kohe tjetër, tashmë të shpërfillura ose të lëna në krahët e nostalgjisë.

Për presidentin Trump duket se në epokën e artë që ka premtuar, të vetmet që kanë rëndësi janë interesat sovrane. Nuk dihet nëse pas këtij vullneti për të imponuar ligjin e më të fortit fshihet një strategji e mirëfilltë, por kam frikë se autokratët do të jenë ata që do ta festojnë më shumë.

Shumica e evropianëve mendojnë ndryshe. Ata e dinë se ky rend botëror ka nevojë për një përditësim, por jo për t’u shkelur me këmbë, dhe se mbi Evropën rëndon një përgjegjësi e madhe. Kësaj përgjegjësie duhet t’i përkushtohemi me urgjencë, tani që edhe zgjedhjet në Gjermani kanë konfirmuar se, pavarësisht forcës së ekstremit të djathtë dhe fragmentimit të Bundestagut, shumica dërrmuese e votuesve janë në anën e Evropës.

Sot, tre vjet pas fillimit të pushtimit të përgjakshëm të Ukrainës nga Rusia, Ursula von der Leyen ndodhet në Kiev me liderë të tjerë evropianë. Dhe është e qartë se testi i parë i vullnetit tonë për të mos luajtur rolin e somnambulëve do të jetë pikërisht mbështetja për Ukrainën.

Liderë të tjerë evropianë, i pari ndër ta sot Macron, do të jenë këto ditë në Shtëpinë e Bardhë. Në Kiev dhe në Uashington duhen fjalë të qarta. Për Bashkimin Evropian, diktatori nuk është aspak Zelensky, i cili vazhdon të dëshmojë guxim në shërbim të vendit të tij; dhe agresori nuk është aspak Ukraina.

Në tryezë duhet të vendosen paketa të reja ndihmash evropiane, përfshirë edhe ato ushtarake, dhe gatishmëria për të lehtësuar çdo negociatë në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara, por vetëm për një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme. Një dorëzim, përkundrazi, do të nënkuptonte përshpejtimin e luftërave të reja në tokën evropiane.

Krah mbështetjes për Ukrainën, prioriteti i dytë është mbrojtja e përbashkët evropiane, një perspektivë që presidenca Trump mund ta bëjë më në fund të realizueshme. Nuk mjafton të shpenzosh disa dhjetëra pikë përqindje më shumë të PBB-ve kombëtare, sepse nëse nuk reduktohet fragmentimin dhe shpërdorimet, nuk do të kemi as një industri dhe as një mbrojtje të vërtetë evropiane.

Nuk ka kuptim të vihet përballë financimi i mbrojtjes dhe ai i zhvillimit, sepse nëse duam një paqe të qëndrueshme, do të duhet ta mbrojmë atë, kryesisht vetë; dhe nëse nuk jemi në gjendje të mbrohemi, edhe sistemi ynë i mirëqenies do të jetë në rrezik. Nevojiten blerje të përbashkëta dhe sisteme mbrojtjeje evropiane, me synimin e një mbrojtjeje të përbashkët që plotëson NATO-n.

Ukraina dhe mbrojtja e përbashkët nuk janë sfidat e vetme për Bashkimin Evropian. Raportet e fundit të Mario Draghi-t dhe Enrico Lettës kanë hartuar një agjendë të shkëlqyer për prioritetet e një tregu të vetëm konkurrues. Dhe në sfond duket se po shfaqet madje ndonjë dritë e së ardhmes, siç kur kandidati për kancelar, Friedrich Merz, aludon për një lloj evropianizimi të force de frappe franceze. Ndoshta, shtoj unë, e shoqëruar me një fillim evropianizimi të Buxhetit dhe Thesarit. Një skenar, ende i largët sot, që mund të rihapë mundësinë e një shkëmbimi të madh si ai që në vitet nëntëdhjetë mundësoi ribashkimin e Gjermanisë dhe lindjen e euros.

Ora më e errët e Perëndimit mund të jetë – duhet të jetë – ora e Evropës. Në vendet evropiane, forcat kundër Bashkimit janë pakicë, por një pakicë aspak e heshtur. Mbështetësit e Bashkimit, përkundrazi, janë shumicë e madhe, por e kanë të vështirë të bëjnë zërin e tyre të dëgjohet. Dhe shpesh, zëri i tyre duket më shumë kritik sesa mbështetës ndaj Evropës.

Tani dobësia, vonesat, përçarjet mes vendeve janë më se të dukshme. Po aq e dukshme është edhe nevoja për të reformuar Bashkimin dhe për të dalë nga kafazi i vetokracisë. Por pa Evropën, pa fuqinë e saj tregtare, pa modelin e saj social, pa vlerat e saj të lirisë, do të jemi thjesht në mëshirë të cunamit. Dhe nëse ky është vërtet një moment i rëndë, ndoshta është koha për të ndalur ankesat e vazhdueshme mbi kufizimet e BE-së. Do të shpallja një moratorium mbi vetëdenigrimin, për t’u bashkuar, të paktën në këto muaj, rreth fatit tonë të përbashkët, të ndërlikuar, por të jashtëzakonshëm evropian. Për të integruar patriotizmin tonë kombëtar me një patriotizëm të shëndetshëm evropian. Madje duke adoptuar një slogan që përdoret në anën tjetër të Atlantikut: right or wrong, it’s my Europe.

Bota.al

The post Paolo Gentiloni: Kohët e errëta të Perëndimit appeared first on 5 Pyetjet.

Administrata e Trump-it nuk shqetësohet për Evropën dhe po afrohet me Rusinë, tha Merz, i cili pritet të bëhet udhëheqësi i ri i Gjermanisë. Ai paralajmëroi se kontinenti duhet të forcojë urgjentisht mbrojtjen e tij dhe ndoshta edhe të gjejë një zëvendësues për NATO-n — brenda pak muajsh.

Deklaratat e Merz-it shënojnë një pikë historike: ato tregojnë se sa thellë i ka tronditur Trump-i themelet politike të Evropës, e cila ka qenë e varur nga garancitë e sigurisë amerikane që nga viti 1945.

Nëse ai ndjek këtë qasje pasi të ketë formuar një qeveri të re në javët e ardhshme, Merz do ta drejtojë Evropën në një drejtim krejtësisht të ri, në një moment kritik për sigurinë e Ukrainës dhe rajonit më të gjerë.

“Prioriteti im absolut do të jetë forcimi i Evropës sa më shpejt të jetë e mundur, në mënyrë që, hap pas hapi, të arrijmë me të vërtetë pavarësinë nga SHBA-ja,” tha kancelari i ardhshëm i Gjermanisë. “Nuk e kisha menduar kurrë se do të më duhej të thosha diçka të tillë në një program televiziv. Por, pas deklaratave të Donald Trump-it javën e kaluar, është e qartë se amerikanët, të paktën kjo administratë, janë krejtësisht indiferentë ndaj fatit të Evropës.”

Merz, një mbështetës i vendosur i aleancës transatlantike, i cili ka kaluar një pjesë të madhe të karrierës së tij si avokat duke punuar me dhe për kompani amerikane, nuk u ndal me kaq. Ai sugjeroi se Evropa mund të ketë nevojë të krijojë një strukturë të re mbrojtjeje për të zëvendësuar NATO-n.

“Jam shumë kurioz të shoh se si do të shkojmë drejt samitit të NATO-s në fund të qershorit,” tha ai. “A do të flasim ende për NATO-n në formën e saj aktuale apo do të na duhet të krijojmë shumë më shpejt një aftësi të pavarur evropiane të mbrojtjes?”

Evropa, e vetme

Deklaratat e jashtëzakonshme të liderit të mundshëm të ekonomisë më të madhe të Evropës janë më të ashpra se çdo koment që një kryetar qeverie ka bërë deri tani në përgjigje të sulmeve të Trump-it ndaj Evropës dhe Ukrainës.

Të premten, Merz sugjeroi se ka ardhur koha për të eksploruar bashkëpunimin bërthamor mes Francës, Mbretërisë së Bashkuar dhe Gjermanisë (dhe vendeve të tjera) për të zëvendësuar ombrellën bërthamore amerikane, e cila ka garantuar sigurinë evropiane nga një sulm i mundshëm rus.

Aleanca konservatore e Merz-it pritet të fitojë shumicën e vendeve në Bundestag, por do t’i duhet të krijojë një koalicion me të paktën një parti të qendrës së majtë në javët e ardhshme.

Megjithatë, ai tashmë ka vendosur që duhet të marrë përsipër drejtimin e Evropës, një rol që Gjermania nuk ka mundur ta ushtrojë muajt e fundit, kryesisht për shkak të fushatës zgjedhore dhe krizës politike që e parapriu atë.

Evropa gjithashtu ka vuajtur nga dobësimi i lidershipit në Francë, ku presidenti Emmanuel Macron po lufton për të mbajtur ndonjë formë qeverisjeje pas dështimit të bastit të tij zgjedhor vitin e kaluar.

Ndërkohë, Trump-i e ka shfrytëzuar muajin e tij të parë në Shtëpinë e Bardhë për të shkatërruar lidhjet historike mes Evropës dhe Amerikës, të cilat datojnë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.

Në një sërë deklaratash shumë kritike, Trump-i dhe ekipi i tij e etiketuan presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy si një “diktator”, hapën në mënyrë të njëanshme bisedime të pakushtëzuara për “paqen” me presidentin rus Vladimir Putin dhe sinjalizuan se trupat amerikane mund të mos qëndrojnë më gjatë në Evropë.

Një tjetër Rusi

Merz madje shkoi aq larg sa të krahasojë taktikat e administratës së Trump-it me ato të Rusisë. Ai ishte veçanërisht kritik ndaj miliarderit të teknologjisë dhe këshilltarit të Trump-it, Elon Musk, për mbështetjen e tij ndaj partisë së ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) gjatë zgjedhjeve gjermane.

“Nuk kam asnjë iluzion mbi atë që po ndodh nga Amerika,” tha Merz gjatë një debati televiziv të dielën në mbrëmje. “Mjafton të shikoni ndërhyrjet e fundit në fushatën zgjedhore gjermane nga zoti Elon Musk — kjo është një ngjarje e paprecedentë.

Ndërhyrjet nga Uashingtoni nuk ishin më pak dramatike dhe tronditëse se ndërhyrjet që kemi parë nga Moska. Ne jemi nën një presion të jashtëzakonshëm nga dy anë, dhe prioriteti im absolut tani është krijimi i unitetit në Evropë.”

Merz tha se kishte ende disa “shpresa të mbetura” që Kongresi amerikan dhe Shtëpia e Bardhë të mos e përjashtonin plotësisht Ukrainën nga negociatat për paqen, megjithëse nuk tingëllonte optimist.

“Nuk jam i sigurt se cili do të jetë pozicioni i qeverisë amerikane ndaj kësaj lufte në javët dhe muajt e ardhshëm. Përshtypja ime gjatë ditëve të fundit është se Rusia dhe Amerika po afrohen, duke e anashkaluar Ukrainën dhe, për rrjedhojë, edhe Evropën.”

Detyra e tij e parë do të jetë formimi i një koalicioni qeverisës të qëndrueshëm, sa më shpejt të jetë e mundur. “Të gjithë tani po e shikojnë Gjermaninë. Sa shpejt do të mund të formojnë gjermanët një qeveri pas këtij rezultati të ndërlikuar zgjedhor? Dhe kjo është vërtet përparësia ime e parë.”

Më herët, Trump-i duket se i bëri një “ofertë për bashkëpunim” Merz-it, në një mënyrë karakteristike të çuditshme. Presidenti uroi fituesit e zgjedhjeve, pa përmendur Merz-in me emër, dhe pretendoi se fitorja konservatore ishte një pjesë e suksesit të tij personal, disi.

Por duket se lideri i ardhshëm i Gjermanisë e ka formuar tashmë mendimin e tij për presidentin e ri amerikan, pavarësisht asaj se çfarë thotë Trump-i.

The post Fitoi në Gjermani, Merz paralajmëron shuarjen e NATO-s appeared first on 5 Pyetjet.

Edhe Merz ka përpara sfida historike, ndoshta jo të njëjtat si ato të Kohl, por gjithsesi të rëndësishme. Ka një luftë në Ukrainë, në prag të Europës, ndërsa Perëndimi po copëtohet nën goditjet e sëpatës së Donald Trumpit. Kandidati për kancelar ka shprehur prej kohësh dëshirën për të rivendosur marrëdhëniet e tensionuara me Francën dhe Poloninë, duke u përpjekur të harrojë “pozicionin gjerman”, siç është quajtur në vitet e fundit lëkundja e përhershme e qeverisë Scholz në politikën ndërkombëtare.

Biografët e Merzit shpesh theksojnë se ai ka qenë i ndikuar nga eksperienca si eurodeputet në Strasburg. Ai është një europianist i bindur dhe mbështetës i Ukrainës, por ka një prioritet absolut: të arrijë pavarësinë nga Shtetet e Bashkuara. “Për mua, prioriteti kryesor do të jetë të sigurojmë pavarësinë nga SHBA,” deklaron ai. Sa i përket mbrojtjes dhe Ukrainës, shton: “Më duket e qartë se amerikanët janë indiferentë për të ardhmen e Ukrainës.”

Si kancelar, Merz do të realizojë ëndrrën e jetës së tij, pas një karriere politike të pasigurt, të mbushur me ngritje dhe rënie, si dhe periudha të gjata mungese. Për mbështetësit e tij, ai është njeriu që do ta kthejë CDU-CSU në rrënjët e saj konservatore, duke e çliruar nga trashëgimia e “social-demokratizimit” të epokës Merkel. Ai ka premtuar të “përgjysmojë AfD-në”, por deri më tani ka dështuar: që nga largimi i Merkelit, e djathta ekstreme është rritur nga 11% në 21%. Për konservatorët, kjo nuk ka shumë rëndësi, pavarësisht se CDU vazhdon të qëndrojë në 30%, larg potencialit të saj prej 35-40%, siç sugjerojnë disa analistë politikë.

Pavarësisht kësaj, kristian-demokratët kanë qëndruar të bashkuar rreth liderit të tyre, duke e konsideruar atë mishërimin e vlerave të vjetra të partisë. Në këtë fazë historike, ata besojnë se ky është një avantazh, veçanërisht në Gjermaninë Lindore, ku AfD po fiton gjithnjë e më shumë terren dhe ku Merkel ka mbetur një figurë e padëshiruar.

Friedrich Merz ka lindur në vitin 1955 në një familje katolike në Brilon, në North Rhine-Westphalia. Si adoleshent, ai kishte një pamje paksa të çrregullt (madje ka një debat nëse kishte flokë të gjatë gjatë gjimnazit apo jo, për të cilin ai vetë ka pohuar se “arrinin deri te shpatullat”). I diplomuar për drejtësi, ai e nisi karrierën politike si deputet në Bundestag për Gjermaninë Perëndimore në Bonn, ku shpejt fitoi reputacion si orator i shkëlqyer.

Në fakt, kur nuk e kaplojnë emocionet – gjë që ndodh shpesh – Merz është në gjendje të mbajë fjalime të mëdha. Ai është i martuar prej vitesh me Charlotte-n dhe ka tre fëmijë. Para disa vitesh, publikoi një fotografi ku shihej duke luajtur klarinetë, gruaja e tij në piano, dhe fëmijët e tij (ndoshta) duke kënduar – një skenë klasike familjare gjermane.

Merz dhe familja e tij ende jetojnë në Brilon, aty ku ai lindi. Një populist me instinkt dhe jo imitues, ai është një nxënës i Wolfgang Schäuble-s dhe ka një pasion të njohur për taksat. Në vitin 2003, u bë i famshëm për një demonstrim ku vizatoi një simulim të sistemit të tatimeve mbi një etiketë birre, për të treguar se deklarata e tatimeve mund të thjeshtohej maksimalisht.

Megjithatë, populizmi i tij e ka çuar ndonjëherë në rrugë të gabuar. Në të kaluarën, ai ka shkaktuar zemërim për deklaratat e tij rreth emigrantëve, duke i cilësuar ata “turistë socialë”, duke u ankuar se “fëmijët e tyre hanë si princa të vegjël” dhe duke i akuzuar për zënien e vendeve të gjermanëve në spitale. Në vitin 2000, ai argumentoi se emigrantët duhet të përshtaten me një Leitkultur, një “kulturë dominuese” gjermane, duke shkaktuar polemika të mëdha, madje edhe brenda partisë së tij.

Merz është gjithashtu i apasionuar pas avionëve dhe një pilot amator. Ai u bë lajm në mediat rozë kur fluturoi me avionin e tij privat për të marrë pjesë në dasmën e ministrit të Financave, Christian Lindner, në ishullin Sylt. Gjermanët, të njohur për ndjeshmërinë e tyre ndaj pabarazisë sociale, nuk ia falin lehtë faktin që ka pohuar se “të jesh milioner nuk do të thotë të jesh i pasur, por të jesh pjesë e shtresës së lartë të mesme”.

Një tjetër burim skepticizmi ndaj tij është fakti që, pasi u largua nga politika në vitet 2000 pas një tjetër “kurthi” të ngritur nga Merkel, ai hyri në sektorin privat dhe shkoi të punonte për BlackRock, gjigantin amerikan të menaxhimit të pasurive financiare.

Pas gjashtëmbëdhjetë vitesh nën Merkelin, kancelari i ardhshëm duket aq “retro” sa e ka të vështirë të fitojë mbështetjen e elektoratit femëror. Gabimet e tij të së kaluarës ende peshojnë: në vitin 1997, ai votoi kundër një ligji që do të dënonte përdhunimin brenda martesës. Së fundmi, ka pranuar se “sot do të votoja ndryshe”. Më mirë vonë se kurrë.

La Repubblica – Bota.al

The post Friedrich Merz, europianisti i zemëruar, që do pavarësi nga Amerika appeared first on 5 Pyetjet.

“Unë jam një realist. Sigurisht që është e kuptueshme që FDP do të ripozicionohet tërësisht në nivel personeli dhe politikash nga nesër”, shtoi Lindner dhe vuri në dukje se edhe nëse karriera e tij politike përfundon nesër.

“Unë do të largohem me vetëm një ndjenjë: mirënjohje, mirënjohje të madhe”.

Megjithatë, ai e cilësoi veten si “viktimë” të koalicionit qeveritar dhe ia atribuoi përqindjet aktuale pjesëmarrjes së FDP-së në qeveri.

“FDP nuk ishte në gjendje të publikonte sukseset e saj” Lindner. Sipas shifrave të fundit, FDP është në prag të hyrjes në parlament me 5%, larg nga 11.4% e 2021.

The post Zgjedhjet në Gjermani/ Lideri i liberalëve: Do të largohem nga politika appeared first on 5 Pyetjet.