Kancelari gjerman Olaf Scholz e ka akuzuar presidentin rus Vladimir Putin se e nisi sulmin ndaj Ukrainës për arsye “krejtësisht absurde”.

“NATO-ja nuk ka qenë kurrë kërcënim për Rusinë,” tha ai të dielën në Berlin gjatë një dialogu publik me rastin e ditës së dyerve të hapura të qeverisë federale.

Për vite me radhë, Moska e ka akuzuar NATO-n për rritjen e zgjerimit të saj drejt lindjes në dëm të interesave të Rusisë. Sipas Scholzit, në bisedimet përpara se të niste lufta në shkurt, ai e siguroi Putinin se Ukraina nuk do të anëtarësohej në NATO “në 30 vitet e ardhshme”. Megjithatë, Putini kishte ide “plotësisht absurde”, tha Scholzi. Presidenti rus i kishte thënë, për shembull, se Bjellorusia dhe Ukraina nuk duhet të jenë shtete të pavarura.

Scholzi dënon imperializmin e Putinit

Olaf Scholzi është i sigurt se Vladimir Putini e kishte planifikuar këtë luftë shumë kohë përpara se të fillonte pushtimi rus i Ukrainës më 24 shkurt. “Është një luftë që Putini, Rusia, e filloi, qartësisht me qëllimin për të pushtuar vendin fqinj. Unë mendoj se ky ishte qëllimi fillestar”, tha Scholz ndërsa krahasonte veprimet e Rusisë në ditët e para të imperializmit.

Rusia aktualisht është e preokupuar me fitimin e territorit në Ukrainën lindore, por nuk është e sigurt se do të mbetet kështu, tha kancelari, dhe për këtë arsye dorëzimi nuk është një strategji e arsyeshme. “Putini në fakt pati idenë që të rrëshkiste një laps kimik mbi peizazhin evropian për të thënë më pas: “Kjo është e imja dhe kjo është e jotja”, tha Scholz-i, duke shtuar se Gjermania nuk mund ta pranojë këtë.

Scholzi mbron dërgesat e armëve në Ukrainë

Në përgjigje të ish-gjeneralit të Bundeswehr-it, Klaus Wittmann, i cili pyeti pse Gjermania nuk e furnizonte Ukrainën me transportues të blinduar, Scholzi renditi dërgesat e armëve të llojeve të tjera që tashmë kanë ndodhur dhe që janë ende të planifikuara.

“Gjermania po furnizon me shumë armë” dhe “ndërkohë po furnizon pajisjet më moderne dhe më efikase”, theksoi Scholz. Por e gjitha ka të bëjë edhe me “sigurinë që të mos ketë përshkallëzim të luftës”.

Scholz iu referua dërgesave të tankeve anti-ajrore Gepard, obusëve të blinduar 2000 dhe raketave të shumta, dërgesave të planifikuara të sistemit të mbrojtjes ajrore Iris-T dhe radarit të artilerisë Cobra. “Ata do të mbërrijnë së shpejti,” siguroi ai. Gjermania do të vazhdojë t’i japë Ukrainës “atë që i nevojitet për mbrojtjen e saj”, tha kancelari gjerman./DW

The post Scholz: Putin e filloi luftën për arsye absurde appeared first on 5 Pyetjet.

Qyteti i vogël, i cili ndodhet brenda rrezes së artilerisë së forcave ruse në Ukrainën lindore, rezistoi gjashtë muaj pa ujë në vitin 2014, pasi lufta midis Qeverisë dhe forcave të mbështetura nga Rusia shpërtheu në rajonin e njohur si Donbas.

Banorët më pas kaluan disa javë dimri duke u dridhur nga i ftohti pasi luftimet në fillim të vitit 2015 dëmtuan sistemet e ujit të kaldajave, sipas Denys Tomaz, kreut të departamentit të investimeve dhe inovacionit të qytetit.

Që atëherë, qyteti ka përpiluar plane emergjente, përfshirë punën për të kthyer ujërat nëntokësore që rrjedhin nëpër minierat jofunksionale të qymyrit – në një burim uji të pijshëm.

“Ne e kuptuam që mund të ndodhte përsëri”, tha Tomaz gjatë një bisede telefonike nga Mirnoradi. Qeveria ka shpuar puse në të gjithë qytetin dhe madje ka ndihmuar banorët të gërmojnë puset e tyre.

Derisa qyteti i Mirnoradit deri më tani nuk ka pësuar dëme të konsiderueshme, shumë qytete të tjera të vijës së parë të frontit nuk kanë pasur aq fat.

Sulmet ndaj infrastrukturës së ujit dhe zhvendosja e banorëve që largohen nga shtëpitë e tyre kanë bërë që rreth 13 milionë njerëz në të gjithë Ukrainën të kenë nevojë për ndihmë për sa i përket furnizimit me ujë, kanalizimeve dhe higjienës, sipas një raporti të Kombeve të Bashkuara të publikuar në korrik.

Zonat pa qasje të sigurt në ujë mund të përballen me shpërthime të kolerës, hepatitit, zgjebes dhe sëmundjeve të tjera potencialisht vdekjeprurëse, tha OKB-ja.

Fëmijët janë më së shumti të rrezikuar. Uji i ndotur dhe kushtet josanitare të jetesës janë njëzet herë më shumë shkaktarë të vdekjeve të fëmijëve sesa dhuna në vendet që përjetojnë një konflikt të zgjatur, thuhet në një raport të UNICEF-it të vitit 2019.

Problemet e Ukrainës me ujin kanë qenë më të theksuara në qytetin e Mariupolit të kontrolluar nga Rusia, në bregun e Detit Azov në Donbas dhe Mikolajiv, i cili shtrihet më në perëndim dhe është nën kontrollin e Ukrainës.

Sulmi i Rusisë në Mariupol, dikur një qytet me 430.000 banorë, filloi ditën e parë të pushtimit. Më 2 mars, sulmi kishte shkatërruar kanalin kryesor të ujit të pijshëm dhe ujësjellësin kryesor të qytetit.

Gjatë tre muajve dhe kushteve të vështira të rrethimit, të 22 pompat e qytetit u shkatërruan, sipas autoriteteve të qytetit.
Banorët u detyruan të pinin ujin nga shirat dhe të shkatërronin sistemet e ngrohjes për të nxjerrë ujin e tyre për të larë duart, sipas organizatës së të drejtave të njeriut, Human Rights Watch.

Rusia duket se ka bërë shumë pak për të rivendosur qasjen ndaj ujit të sigurt pas pushtimit të qytetit nga mesi i muajit maj, duke i lënë 100.000 banorët e mbetur në rrezik nga sëmundjet që vijnë nga uji.

Që nga fillimi i korrikut, vetëm pesë për qind e shtëpive ishin të lidhura me burime uji, sipas një kanali të mediave sociale të drejtuar nga Petro Andryushchenko, një këshilltar i kryetarit të bashkisë së Mariupolit, i cili aktualisht ndodhet jashtë qytetit.

Edhe ky ujë mund të jetë shumë i rrezikshëm për t’u përdorur. Më 18 korrik, analizat treguan se uji nga qyteti kishte nivele të rrezikshme të një bakteri të lidhur me ujërat e zeza, sipas një raporti të lëshuar nga zyrtarë të zhvendosur të administratës të qytetit.

Qyteti është në rrezik veçanërisht prej një shpërthimi të mundshëm të kolerës, pasi ka përjetuar një të tillë edhe para se të nisnin luftimet midis Ukrainës dhe separatistëve të mbështetur nga Rusia në vitin 2014. Në qershor, Organizata Botërore e Shëndetësisë paralajmëroi për një epidemi të mundshme kolere dhe tha se ishte duke grumbulluar paraprakisht furnizimet për të ndihmuar qytetin.

Mikolajivi, një qytet-port pranë një lumi që derdhet në Detin e Zi në perëndim të Hersonit të kontrolluar nga Rusia, humbi plotësisht furnizimin me ujë kur forcat ruse dëmtuan tubacionin e ujit të Dnipro-Mikolajivit në mes të prillit. Që atëherë qyteti ka rivendosur qasjen ndaj ujit, por uji që rrjedh nëpër tubacione është i papërshtatshëm për konsum njerëzor për shkak të përmbajtjes së kripës, sipas Oleksiy Burak, një menaxher instalimi për “misionin e ujit”, një organizatë joqeveritare me bazë në Shtetet e Bashkuara.

Qyteti ka hapur puse, por gjetja e ujit të pijshëm është ende një problem. Grupi i Burakut është fokusuar te spitalet, ku uji i pastër mund të jetë një çështje për jete a vdekje. “Njerëzit janë në dializë,” tha Burak. Uji “duhet pothuajse i distiluar” për t’u përdorur nga ata.

Situata në Donbas, vendi ku janë zhvilluar luftime shumë të ashpra që nga pushtimi i shkurtit dhe veçanërisht në muajt e fundit, është ndoshta më e pasigurta.

Pjesa më e madhe e ujit në rajonet Donjeckut dhe Luhanskut vjen nga kanali i Siverskij Doneck-Donbas, i cili kalon 133 km përmes territorit të Ukrainës dhe Rusisë.

Dëmet e pariparuara nga bombardimet kanë lënë disa fshatra pa ujë të rrjedhshëm që nga viti 2014-të, sipas UNICEF-it.

Donbasi gjithashtu vuan nga një sërë çështjesh ekologjike, përfshirë ndotjen e ujërave nëntokësore për shkak të ujërave të minierave dhe madje edhe ndotjen radioaktive si pasojë e një testi bërthamor nëntokësor sovjetik të vitit 1979, sipas një raporti nga Eurasia Daily Monitor.
Është e paqartë se nga do të vijnë paratë për riparimin e infrastrukturës ujore të Ukrainës – nëse do të ketë ndonjëherë një investim të tillë.

Rivendosja e qasjes ndaj ujit është e kushtueshme, në një kohë kur vendi tashmë po përballet me vështirësi të rënda ekonomike. Një raport i OKB-së e vendos koston totale të riparimit të infrastrukturës ujore në pothuajse 75 milionë dollarë përpara pushtimit rus, me mbi gjysma e kësaj kostoje që vjen nga rajoni i Donjeckut të shkatërruar nga betejat mes separatistëve rusë dhe ushtrisë së Ukrainës.

Masat emergjente afatshkurtra mund të jenë gjithashtu të kushtueshme. Një sistem i vetëm i filtrimit të ujit mund të kushtojë deri në 7.000 euro plus instalimin dhe kostot e tjera, sipas Mykhaylo Amosov nga Ecoaction, një organizatë joqeveritare mjedisore që po ndihmon komunitetet të rifitojnë qasjen ndaj ujit.

Qytetet gjithashtu duhet të shpenzojnë para për gjeneratorë, pasi dëmi i shkaktuar nga lufta mund të shkatërrojë energjinë elektrike të nevojshme për funksionimin e sistemeve të filtrimit të ujit, sipas zyrtarit të qytetit të Mirnoradit, Tomaz.

Organizatat lokale po përpiqen të bëjnë sa munden. Ecoaction, për shembull, ka lidhje me aktivistë të tjerë mjedisorë në Evropë, por nuk ka mbështetje nga grupe me fonde të mëdha si OKB-ja.

Dhe nuk ka as përvojë të gjerë në ofrimin e llojit të mbështetjes materiale që u nevojitet qyteteve dhe fshatrave në këtë moment. Pjesa më e madhe e punës së mëparshme ishte fokusuar në analiza dhe projekte të tjera që nuk përfshinin shpërndarjen e të pajisjeve materiale.

“Puna intelektuale është ende shumë e rëndësishme,” tha ekspertja e Ecoaction, Anna Danylyak, por tani nevojiten furnizimet materiale. “Është si modaliteti i mbijetesës”,

Komunitetet që u goditën edhe para pushtimit të shkurtit mund të jenë në një farë mënyre më të përgatiturit.

Mirnoradi, qyteti në vijën e parë të luftës që përjetoi një ndërprerje gjashtëmujore të ujit në vitin 2014, kishte punuar gjatë në përpjekjet e rindërtimit me agjencinë e ndihmës qeveritare të SHBA-së USAID dhe agjencinë gjermane të zhvillimit GIZ. Autoritetet vendore të qytetit tani po kërkojnë fonde nga USAID-i për të blerë sisteme filtrimi për puset e ujit.

Në fakt, qyteti po vazhdon me procesin kompleks të shndërrimit të ujërave të shkarkimit të minierave në ujë të pijshëm, edhe pse ushtria ruse vazhdon sulmin e saj rreth një orë larg me makinë në verilindje të qytetit.

“Ne nuk mund thjesht të largohemi nga qyteti”, tha Tomaz. “Do të ndodhë çfarë do të ndodhë. Si mund të dorëzohemi dhe të kemi frikë nga ushtarët rusë?”./REL

The post Nga i ftohti, bombardimet, sëmundjet e deri te lufta për ujë! Ja ç’po ndodh në Ukrainë appeared first on 5 Pyetjet.

The Washington Post ka publikuar një analizë të organizuar në pesë pika, në lidhje me ngjarjet në luftën mes Kievit e Moskës, bazuar në disa materiale, përfshirë përgjimin e disa bisedave mes operatorëve të inteligjencës ruse, si dhe intervista të thelluara me zyrtarë të lartë ukrainas, amerikanë dhe evropianë.

1.Një pjesë e shërbimeve të inteligjencës ruse ishin të përfshirë në dezinformimin e Kremlinit, duke i siguruar se zyrtarët në Moskë se qeveria e Ukrainës do të binte shpejt. Kjo shkoi edhe një hap më tej, sa po mendohet edhe mbi qeverinë “kukull” që do të vendosej për të qeverisur Ukrainën pas dorëzimit të menjëhershëm të Kievit.

Dega e FSB-së, e njohur si Departamenti i Informacionit Operacional, ka kryer prej vitesh operacione klandestine për të depërtuar në institucionet e Ukrainës, për të paguar politikanët pro-rusë dhe për të parandaluar largimin e vendit nga “orbita” e Moskës. Pavarësisht fokusimit të saj intensiv në Ukrainë, zyrtarët e inteligjencës perëndimore deklarojnë se FSB ose nuk arriti të kuptonte se sa ashpër do të rezistonte Ukraina, ose e kuptoi, por nuk mundi t’i transmetonte një informacion të tillë të papërshtatshëm Putinit.

2. Oficerët e FSB-së ishin aq të sigurt se Kievi do të dorëzohej menjëherë, sa ditët e fundit para nisjes së luftës i kaluan duke siguruar se do të kishin se ku të jetonin në kryeqytetin ukrainas.

Komunikimet e përgjuara nga shërbimet ukrainase të sigurisë tregojnë se oficerët e FSB-së u kërkojnë kolegëve detaje rreth apartamenteve dhe vendndodhjeve të tjera që mund t’i përdorin si shtëpi të sigurta, rezidenca ose baza operimi. Zyrtarët njoftuan se disa ditë përpara se forcat ruse të kalonin në Ukrainë, informatorëve të FSB-së iu tha të lironin kryeqytetin, por të linin pas çelësat e rezidencave të tyre për operativët rusë që vinin.

3. Sipas zyrtarëve të sigurisë ukrainase dhe perëndimore, departamenti i FSB-së për Ukrainën iu nënshtrua një zgjerimi të madh në periudhën para pushtimit.

Numri i oficerëve në këtë departament u rrit nga rreth 30 oficerë që ishin në vitin 2019 në 160 në prag të pushtimit të Ukrainës.

4. FSB punoi ngushtë me bashkëpunëtorët dhe krijoi dy alternativa të qeverive që do të implementoheshin në Ukrainë pas pushtimit të shpejtë të vendit.

Aleatët kryesorë të FSB-së përfshinin ish-presidentin ukrainas Viktor Janukoviç, i cili u arratis në Rusi në vitin 2014, dhe Viktor Medvedchuk, një oligark që u bë bashkë-udhëheqës i partisë kryesore pro-ruse të Ukrainës pasi kishte krijuar një marrëdhënie të ngushtë me Putinin.

Yanukovych ishte në qendër të një grupi që u mblodh në Bjellorusi në fillim të marsit, ndoshta i pozicionuar për të hyrë dhe për të rimarrë pushtetin. Një grup i dytë që përfshin ish- anëtarë të partisë së Yanukovych u mblodh në territorin në Ukrainën jugore që u kap në fillim të luftës nga forcat ruse.

5. Pavarësisht dështimeve të përsëritura, drejtuesit e FSB-së mbeten në pozicionet e tyre dhe agjencia është rigrupuar, duke vënë oficerët në rotacione tre-mujore në rajonet e pushtuara nga forcat ruse.

Zyrtarët amerikanë dhe të tjerë thanë se nuk kanë parë asnjë provë që Putini ka pushuar drejtuesit kryesorë të kësaj dege të shërbimit informativ vendas, apo të ketë marrë ndaj tyre masa ndëshkuese për faktin se i kanë ofruar informacione të cilat e çuan në një luftë që i ka shkaktuar shumë dëme ekonomike dhe që rezultatet e saj nuk janë ashtu siç iu premtua.

Në vend të një lëvizje të tillë, drejtori i FSB-së Alexander Bortnikov dhe udhëheqësi i drejtorisë së saj në Ukrainë, Sergej Beseda, mbeten në postet që kishin para nisjes së luftës.

The post Analiza e Washington Post/ Pesë dështimet e inteligjencës ruse appeared first on 5 Pyetjet.

Në Ukrainë ka disa disa miliona tonelata grurë të bllokuara, e që presin të shpërndahen në të gjithë globin.

Bllokimi i porteve ukrainase shkaktoi probleme në furnizimin global me drithëra, mirëpo falë një marrëveshjeje Rusi – Ukrainë të ndërmjetësuar nga Turqia, Ukraina ka nisur sërish eksportin e mijërave tonë drithëra. Rusia dhe Ukraina së bashku mbulojnë gati një të tretën e eksporteve globale të grurit.

The post Mbërrin në portin e Durrësit anija me 6 mijë ton grurë nga Ukraina appeared first on 5 Pyetjet.

Kështu është thënë në raportin e grupit me bazë në Nju Jork, NewsGuard.

Sipas raportit, ekspertët e grupit kanë identifikuar 250 faqe të internetit që kanë publikuar materiale dezinformuese për këto dy shtete, në krahasim me 116 në muajin mars.

Në të është thënë se platformat sikurse, Google, Twitter, Facebook dhe TikTok, kanë vendosur “në disa shtete masa të përkohshme kundër platformave të propagandës ruse sikurse RT dhe Sputnik, pasi Komisioni Evropian ua ka ndaluar transmetimin këtyre dy mediumeve të financuara nga Kremlini”.

Megjithatë, sipas raportit, “një numër i madh i faqeve tjera të identifikuara nga NewsGuard shpërndajnë lirshëm mite në internet”.

Raporti ka përmendur 54 “mite” që përhapen nga këto faqe për luftën pesëmujore në Ukrainë, apo edhe për tetë vjetët e konfliktit në mes të Ukrainës dhe separatistëve të mbështetur nga Rusia në rajonin e Donbasit.

Aty përfshihen “pretendime se Shtetet e Bashkuara kanë laboratorë në Ukrainë për zhvillim të armëve biologjike, se trupat ruse nuk janë përgjegjëse për masakrën e civilëve në Buça në muajin mars, se rusët nuk kanë sulmuar stacionin e trenave në Kramatorsk në lindje të Ukrainës”, ka thënë grupi.

Në shumicën e faqeve nuk shihen pronarët dhe ato prezantohen si institute të pavarura apo si organizata joqeveritare.

Nënpresidentja e Komisionit Evropian, Vera Jourova, e ka përshkruar së fundi dezinformimin si “problem në rritje në BE, andaj duhet të marrim masa shtesë”.

NewsGuard ka nisur të gjurmojë dezinformatat për Rusinë dhe Ukrainën, pak pasi mijëra trupa ruse të niseshin në kufirin ukrainas.

Presidenti rus, Vladimir Putin, ka urdhëruar pushtimin e Ukrainës më 24 shkurt. Ai e quan luftën si “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën. Perëndimi është përgjigjur ndaj Rusisë, duke goditur ekonominë e këtij shteti me sanksione të ashpra./REL

The post Dyfishohet numri i faqeve që përhapin mite për Rusinë dhe Ukrainën, ja cilat janë platformat që po përdoren më tepër appeared first on 5 Pyetjet.