Në një që më ka bërë uniformiteti, ku identitetet shpesh në të gjithë globalizimin, Plisi i bardhë është ende aty, i emërtuar në formë, por i fjalës në kuptim. Një kapuç prej leshit të bardhë, i punuar me dorë për shekuj me radhë, ka familje që shqiptarët në gëzime, në beteja, në rite dhe përditshmëri. Sot, ai po kërkon diçka më shumë se respektin tonë: po kërkon njohjen e botës.
Nisma e fundit përmes një peticioni online, që i bën fjalë UNESCO-s për përfshirjen e Plisit në listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Njert, nuk është thjesht një veprim simbolik. Ajo është një reagim i ripërgjegjshëm ndaj rrezikut që një vit tjetër mbetet vetëm një muzeale, e shkëputur nga jeta reale e të rinjve. Plisi nuk është thjesht veshje. Ai është dëshmi e historisë së shqiptarëve. I quajtur ndryshe qeleshe, kësula apo qylaf në krahina të ndryshme, ai mbetet një shenjë mbi identitetin që ka pushtimet, ndryshimet politike dhe modave kalimtare. Në një copë leshi të bardhë është një rezistencë historike, krenarie dhe përkatëse.
Njohja nga UNESCO nuk do të ishte vetëm një medalje kundër. Ajo do të ringjallet mbrojtjen e teknikave tradicionale të punimit të Plisit, fillon e artizanëve që ende prodhojnë me dorë dhe jalljen e interesit për kulturën shqiptare. Do të ishte, gjithashtu, një mundësi reale për vendin e turizmit kulturor për të treguar më shumë zë të lartë, përtej kufijve.
Fakti që peticioni ka mbledhur rreth 4 mijë firma brenda pak ditësh tregon qartë se kjo nuk është një çështje nostalgjie, por një nevojë e ndjerë. Çdo firmë është që thotë: kjo është një zë dhe nuk dua ta humbim.
Plisi i bardhë është një urë mes së shkuarës dhe së ardhmes. Ta çoj UNESCO-s do të thotë që të ketë gjallë këtë gjë, jo për ne, por edhe vetëm për botën që ka nevojë të jetë historitë e vogla që njohin identitetin e tyre të madh.
