Kur afrohet mesnata më 31 dhjetor, fillojnë ritualet. Disa janë të zhurmshme, me fishekzjarre, zjarre të mëdhenj e thyerje pjatash. Të tjera janë më të qeta, si shkrimi i dëshirave, prerja e frutave, ndezja e qirinjve… veprime të vogla që synojnë të sjellin fat vitin që vjen.
Në kultura të ndryshme, nata e Vitit të Ri ka qenë prej kohësh një moment jo vetëm për të festuar, por edhe për simbolika: me gjeste që synojnë të sjellin fat, të lënë pas tersin, ose të sjellin një ndjesi rendi mbi pasiguritë rreth vitit që po nis.
Edhe pse dollitë me shampanjë dhe numërimet mbrapsht janë në qendër të shumë festimeve, traditat e kulturave të ndryshme zbulojnë një mozaik shumë më të gjerë dhe shpesh më të lashtë besimesh rreth fatit dhe begatisë.
Greqi: Shega e thyer në pragun e derës simbolizon bollëk; sa më shumë fara të shpërndahen, aq më i madh fati dhe begatia.
Danimarkë: Ata që festojnë thyejnë pjata e tasa te dyert e miqve e fqinjëve. Disa thonë se është mënyrë për të lënë pas agresionin dhe tersin, të tjerë besojnë se sjell fat. Sa më i madh grumbulli i copave, aq më me fat do të jesh.
Irlandë: Familjet gatuajnë bukë Krishtlindjesh dhe e përplasin në mure e dyer për të larguar shpirtrat e këqij dhe për të ftuar ata të mirët.
Të hash fatin tënd
Japoni: Viti mbyllet me toshikoshi soba, “makarona që kalojnë vitin”, fijet e gjata simbolizojnë qëndrueshmëri dhe jetë të gjatë.
Brazil: Kërkuesit e begatisë mbajnë shtatë fara shege në xhep ose në çantë për fat.
Holandë: Festohet me oliebollen, toptha brumi të skuqur. Kjo traditë i ka rrënjët në ritualet gjermanike të dimrit. Sipas folklorit, këto ëmbëlsira të yndyrshme të mbronin nga perëndesha e frikshme Perchta, që ndëshkonte ata që nuk festonin gjatë Yulit.
Estoni: Bollëku merret seriozisht. Ata që festojnë hanë shtatë, nëntë ose 12 vakte, numra të konsideruar me fat. Lënia e pak ushqimi në pjatë është zakon si ofertë për shpirtrat e paraardhësve.
Çeki: Fatet lexohen jo në gjethe çaji, por në mollë. Kur priten në mesnatë, nëse bërthama formon një yll, tregon shëndet e fat; por një kryq paralajmëron se dikush në festë do të sëmuret.
Veshje për fat
Filipine: Shumë njerëz veshin rroba me pika dhe vendosin fruta të rrumbullakëta në tryezë për të thirrur pasuri e fat, pasi format e rrumbullakëta ngjajnë me monedha. Zakonisht shërbehen 12 fruta të rrumbullakëta, që përfaqësojnë 12 muajt e vitit. Ngjyrat kanë rëndësi: jeshilja dhe vjollca simbolizojnë begati, e verdha lumturi.
Amerika Latine dhe Evropa: Besohet se ngjyra e të brendshmeve përcakton fatin e vitit. Jeshilja sjell pasuri, e kuqja dashuri, bluja stabilitet.
Me të dashurit, edhe ata që s’janë më
Kili: Familjet e festojnë Vitin e Ri pranë të afërmve të ndjerë. Në qytetin Talca, banorët ndezin qirinj në varreza dhe mbajnë meshë në mesnatë, duke lejuar të gjallët dhe të vdekurit të hyjnë së bashku në vitin e ri. Tradita besohet se nisi në vitin 1995, kur një familje kaloi natën e Vitit të Ri pranë varrit të babait të tyre.
Djegia e vitit të vjetër
Amerika Latine: Zjarre të mëdhenj ndriçojnë lagjet, ndërsa digjen kukulla që përfaqësojnë “vitin e vjetër” për të pastruar tersin dhe për të hapur rrugë për fillime të reja. Në Ekuador quhen “monigotes”, në Panama “muñecos”. Kukulla të përmasave reale, të mbushura me fishekzjarrë, shpesh modelohen sipas figurave politike ose të kulturës pop, ndonjëherë të papëlqyera. Në raste të tjera përfaqësojnë problemet e përgjithshme ose vështirësitë e vitit që shkoi.
Pirja e hirit
Rusi: Një traditë e njohur përfshin shkrimin e një dëshire, djegien e letrës, hedhjen e hirit në një gotë shampanjë dhe pirjen e saj para se të kalojë minuta e parë e vitit të ri. Nëse e përfundon para orës 12:01, besohet se dëshira do të realizohet.
Hapi i parë
Skoci: Festa e Hogmanay zgjat për ditë të tëra në qytete si Edinburgu, me festa rrugësh dhe fishekzjarre. Një zakon i quajtur “first footing” thotë se personi i parë që hyn në pragun e shtëpisë pas mesnate duhet të sjellë dhurata simbolike për fat.
Në Ditën e Vitit të Ri, shumë skocezë, shpesh të veshur me kostume qesharake, hidhen në ujëra të akullta si pjesë e Loony Dook (“zhytja e çmendur”). Tradita nisi nga tre miq në fund të viteve 1980 si mënyrë për të kuruar dhimbjen e kokës pas festimeve të Hogmanay. Ngjarja më e madhe zhvillohet në South Queensferry, në perëndim të Edinburgut, por tashmë është bërë traditë popullore në pjesë të tjera të Skocisë.
