“The Telegraph” i ka kushtuar një artikull vizitës së vajzës së Donald Trump në Shqipëri pak ditë më parë për të negociuar për investimet në Sazan dhe Zvërnec.
“Në të njëjtën ditë që Donald Trump po përpiqej të aneksonte Groenlandën, një mijë milje larg, Ivanka Trump po i tregonte të atit se si bëhet kjo: duke blerë një ishull të vetin.
Zonja Trump dhe bashkëshorti i saj Jared Kushner, një këshilltar jozyrtar i presidentit, kanë siguruar një marrëveshje për ta shndërruar Sazanin, një nga ishujt e fundit të pabanuar në Mesdhe, në një vendpushim turistik luksoz.
Ndërsa presidenti vlerësohet të ketë fituar të paktën 1.4 miliardë dollarë (1 miliard paund) vitin e kaluar, sipas një analize të New York Times, vajza dhe dhëndri i tij po shkojnë mjaft mirë gjithashtu. Marrëveshja me Shqipërinë, e arritur gjatë kohës që zoti Trump nuk ishte në detyrë, është një tjetër shembull i familjes që po pasurohet.
Zonja Trump, 44 vjeç, ishte me humor të mirë të mërkurën e kaluar ndërsa konvoji i saj hyri në qytetin turistik të Orikumit në Shqipëri, e shoqëruar nga Edi Rama, kryeministri prej kohësh i vendit.
Zonja Trump u pa me një buzëqeshje të madhe në fytyrë dhe me stil si gjithmonë, e veshur me një pallto të gjatë ngjyrë deveje, taka të larta dhe duke mbajtur në dorë një çantë dore firmato.
Nuk është çudi që znj. Trump po buzëqeshte. Në fakt, ajo mund të jetë duke qeshur gjatë gjithë rrugës, pasi ka marrë një shembull nga libri i vitit 1987 i babait të saj, “Arti i Marrëveshjes”.
Marrëveshja e arritur, përmes kompanisë investuese të zotit Kushner, Atlantic Incubation Partners LLC, vlen rreth 1 miliard paund (1.4 miliardë dollarë). Kjo kompani investimi është, nga ana tjetër, e lidhur me Affinity Partners, një fond privat kapitali i krijuar nga zoti Kushner në muajt pasi vjehrri i tij u rrëzua nga detyra në vitin 2020. Fondi tërhoqi miliarda dollarë, shumica e të cilëve nga një fond pasurie saudit.
Marrëveshjet e zotit Kushner kanë ngjallur habi, ashtu si edhe ato të djemve të presidentit. Eric dhe Donald Junior, të cilët drejtojnë Organizatën Trump (të dy janë nënkryetarë ekzekutivë), mbikëqyrin portofolin e gjerë të interesave të babait të tyre në prona, hotele dhe golf, dhe kanë nisur sipërmarrje fitimprurëse kriptomonedhash që kanë fituar qindra miliona dollarë në vitin e parë të mandatit të dytë të babait të tyre.
Por pak është shkruar rreth synimit të znj. Trump për një marrëveshje. Udhëtimi i saj në Shqipëri javën e kaluar hedh pak më shumë dritë mbi aktivitetet e saj fitimprurëse.
Ambiciet e saj dhe të burrit të saj nuk mbarojnë vetëm me ishullin e vetëm shqiptar. Zonja Trump ka sy edhe për Zvërnecin, i lidhur me kontinentin nga një urë këmbësorësh prej druri një çerek milje e gjatë, që përmban një manastir dhe fshatrat më të çuditshëm.
Pjesë të tjera të afërta të bregdetit, një nga pjesët e fundit të paprekura në Mesdhe, thuhet gjithashtu se janë tërheqëse për çiftin.
Zonja Trump, nënë e tre fëmijëve, kaloi tre ditë në Shqipëri javën e kaluar. Dikur shteti komunist më i ashpër i Evropës, është transformuar nën administrimin 13-vjeçar të zotit Rama. Një socialist në letër, ai e kupton mençurinë e afrimit me vajzën dhe dhëndrin e presidentit të SHBA-së.
Marrëveshja që ajo dhe bashkëshorti i saj kanë arritur ka qenë një sukses i vërtetë për z. Rama. “Ne kemi nevojë për super luks ashtu si një shkretëtirë ka nevojë për ujë”, ka deklaruar ai duke përqafuar vizionin Kushner/Trump.
Komiteti i investimeve strategjike të Shqipërisë, të cilin zoti Rama e drejton si kryeministër, i dha dritën jeshile zhvillimit të ishullit të Sazanit më 30 dhjetor 2024, disa javë pasi zoti Trump fitoi Shtëpinë e Bardhë për herë të dytë dhe tre javë para se ai të merrte detyrën.
Komiteti shqiptar pranoi propozimin për të ndërtuar një vendpushim luksoz me një hotel dhe vila private në ish-postin ushtarak, i cili, deri në fund të Luftës së Ftohtë, kishte qenë një bazë ushtarake sekrete për nëndetëset.
Marrëveshja pritet të krijojë rreth 1,000 vende pune dhe ta transformojë ishullin, i cili nuk ka ujë të pijshëm, në një parajsë turistike luksoze.
Atlantic Incubation Partners e regjistroi Sazanin si markë tregtare në tetor 2024 për të gjitha llojet e mallrave dhe shërbimeve, duke përfshirë parfume, peshqirë, rroba plazhi dhe klube nate.
Vendimi me shkrim i komitetit thoshte se korporata shtetërore e investimeve e Shqipërisë do të krijonte një “entitet të përbashkët ligjor” me kompaninë Kushner/Trump për të kryer punimet e mëdha të ndërtimit të nevojshme.
Deputetët e opozitës e kanë vënë në pikëpyetje marrëveshjen dhe kanë ngritur shqetësime në lidhje me transparencën e saj. Nuk është e qartë nëse bizneset e tjera kanë qenë në gjendje të marrin pjesë në tender.
Redi Muci, një deputet shqiptar nga Lëvizja Së Bashku – një parti opozitare e krahut të majtë – tha: “Procesi i shndërrimit të ishullit të Sazanit në një zonë ku do të ndërtohet një vendpushim luksoz ka qenë i njëjtë me shumë raste të ngjashme në të cilat të ashtuquajturit ‘investitorë strategjikë’ janë përzgjedhur personalisht nga kryeministri Edi Rama: [në] marrëveshje me dyer të mbyllura të bëra në ambiente private, të arritura tërësisht larg shqyrtimit publik.”
Aktivistët mjedisorë janë gjithashtu të tmerruar. Javën e kaluar, 41 grupe i dërguan një letër proteste z. Rama duke kërkuar që marrëveshja e Sazanit të pezullohet.
Olsi Nika, drejtori ekzekutiv i EcoAlbania, tha se plani ishte “krejtësisht i papranueshëm” sepse zhvillimet si në Sazan ashtu edhe në Zvërnec ishin në “zona [që] janë pjesë e trashëgimisë natyrore të vendit dhe kanë status të mbrojtur ligjërisht pikërisht për shkak të vlerës së tyre unike ekologjike”.
Marrëveshjet në Shqipëri kanë ngritur tashmë habi në Uashington, ashtu si edhe një tjetër e arritur në Serbi. Përsëri, nëpërmjet Atlantic Incubation Partners, qeveria serbe ra dakord për një sipërmarrje të përbashkët për të rindërtuar vendin e selisë së forcave të armatosura serbe në Beograd, i cili u bombardua nga NATO në vitin 1999.
Marrëveshja, e nënshkruar në shkurt të vitit 2024, u bë publike vetëm nga një revistë e pavarur lajmesh në Serbi në nëntor të vitit të kaluar. Z. Kushner planifikon ta shndërrojë vendin në një kompleks hotelier me një muze kushtuar “viktimave të agresionit të NATO-s”.
Kushner është në një rrugë të mbarë. Sipas Forbes, ai dhe gruaja e tij tani kanë një pasuri prej rreth 1.1 miliardë dollarësh (797 miliardë paund), duke e bërë çiftin anëtarin e dytë më të pasur të familjes Trump pas presidentit.
Në Davos, teksa gruaja e tij po shijonte kënaqësitë e Shqipërisë, Kushner, 45 vjeç, po zbulonte “masterplanin” e tij për ta shndërruar Gazën në një vendpushim turistik me 180 rrokaqiej buzë detit.
Ai pasoi këtë me një takim ballë për ballë me Putinin në Kremlin për të nxitur një marrëveshje paqeje në Ukrainë, i shoqëruar nga Steve Witkoff, një tjetër zhvillues i pasurive të paluajtshme dhe i dërguari special i zotit Trump në Lindjen e Mesme.
Ka pasur shqetësime në lidhje me një konflikt të mundshëm interesi, kryesisht të shprehura nga demokratët, megjithëse ka njëfarë shqetësimi midis mbështetësve brenda administratës Trump. Një burim i mirëinformuar tha: “Kjo ka shkaktuar njëfarë shqetësimi. Por Jared ka botën e tij të biznesit për të ndërtuar dhe ai ka të drejtë ta bëjë këtë.”
Kushner ishte një zyrtar dhe këshilltar i lartë në presidencën e parë të Trump, duke punuar në një sërë temash, nga zhvillimi i vaksinës kundër Covid-19 deri te reforma në drejtësinë penale, si dhe duke qenë kryenegociatori dhe arkitekti i Marrëveshjeve të Abrahamit që normalizuan marrëdhëniet diplomatike midis Izraelit dhe një numri vendesh arabe, përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreinin.
Si Jared ashtu edhe Ivanka ishin këshilltarë të lartë të Trump gjatë mandatit të tij të parë. Zonja Trump u largua nga politika gjatë mandatit të tij të dytë për t’u përqendruar te familja e saj.
Menjëherë pas humbjes së zotit Trump në vitin 2020, zoti Kushner krijoi Affinity Partners, një firmë private kapitali me seli në periferi të Miamit (ku jetojnë zoti Kushner dhe znj. Trump), e cila menaxhon 3 miliardë dollarë (2.1 miliardë dollarë) fonde, përfshirë 2 miliardë dollarë (1.7 miliardë dollarë) nga fondi publik i investimeve i qeverisë saudite. Deri në vitin 2024, Affinity ishte paguar 157 milionë dollarë (131 milionë dollarë) në tarifa menaxhimi. Atlantic Incubation Partners është e listuar në të njëjtën adresë në Florida.
Të kthyer në Shqipëri të mërkurën e kaluar, znj. Trump dhe z. Rama diskutuan planet për të rizhvilluar bregdetin gjithnjë e më në modë të vendit, gjatë një vakti në hotelin luksoz Bojo Resort.
Rama mund të kishte qenë në Davos. Ai duhej të prezantohej si anëtar i Bordit të Paqes të zotit Trump (në të cilin z. Kushner bën pjesë në bordin ekzekutiv), por preferoi të qëndronte në Shqipëri.
“Më duhej të bëja një zgjedhje: t’i përgjigjesha babait apo ta mirëprisja vajzën këtu në Shqipëri, dhe unë zgjodha vajzën”, u tha zoti Rama deputetëve shqiptarë, duke shtuar: “Dhe sigurisht që zgjodha vajzën me lejen e babait.”
Zonja Trump ishte qartësisht e kënaqur. “Shqipëria është magjike!” postoi ajo në Instagram me një foto shoqëruese të gjurmëve të këmbëve në rërë që të çojnë në ujërat e ngrohta të Mesdheut në dimër.
Me zotin Trump në Shtëpinë e Bardhë, mund të mos ketë më asgjë që t’i ndalë zotin Kushner dhe znj. Trump gjatë tre viteve të ardhshme dhe më tej. Me inteligjencën e tij në biznes dhe sharmin e saj, çifti mund ta pushtojë botën” mbyllet shkrimi.
