Sot shënohet një vit që nga vendosja në paraburgim e Kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, nga SPAK.
Gjatë gjithë mbrojtjes së tij ka viti që ka hyrë në vend të dytë të parë të paraburgimit dhe mohimit të qasjes në prova, ndërsa çështja ka marrë edhe si vend, ashtu si në komunitetin ndërkombëtar.
REAGIMI
Sot shënohet 1-vjetori nga paraburgimi i padrejtë dhe i paligjshëm i Kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, nga Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) në Shqipëri. Gjatë 365 ditëve të fundit, çështja e Kryebashkiakut Veliaj është shembulli kryesor i përdorimit të tepruar dhe sulmit me masën e paraburgimit në Shqipëri. Veliaj është mbajtur i ndaluar të ndalojë se nuk ka prova të qarta se ai rrezik rrezik arratisje, se mund të pengojë të akuzuarit, apo se do të kryente përsëri krimet e pretenduara për të cilat janë akuzuar.
Gjatë vitit të kaluar, çështja e Kryebashkiakut Veliaj është shfaqur si shembull flagrant se si demokraci e brishtë, si ajo e Shqipërisë, mund të shkelin të drejtat bazë të procesit të ligjit të një individi përmes një persekutimi të mangët.
* Nga shkurti deri në korrik të vitit të kaluar, Kryebashkiaku Veliaj u mbajt i ndaluar pa u akuzuar si për krimet për të cilat mbahej në paraburgim.
* Në shtator, ndalimi i tij u përdor nga Këshilli Bashkiak i Tiranës si bazë mbi të cilat u kërkua të shkarkohej nga posti i Kryetarit të Bashkisë – një manovër që duket se sinonte t’u hiqte të drejtën e të gjithë votuesve të Tiranës, të cilët kishin zgjedhur atë për tre mandat.
* Vetëm muajin e kaluar, Kryebashkiakut Veliaj – i cili ka zgjedhur të mbrohet vetë ndaj akuzave të SPAK – iu mohua një qasja në mbi 60,000 faqe prova, mbi bazën e të cilave ai mund të përgatisë dhe të ngrejë mbrojtjen e tij në gjyq.
* Fundmi, prokurorët e SPAK kanë argumentin se mbajnë në burg e Kryebashkiakut Veliaj justifikohet sepse ai kërkon këshillim ligjor në SHBA t’ Së pari, pasi u bë nuk e qartë se mund ta bëjë realitet këtë vetë. Ky nuk është proces i rregullt ligjor; është ndëshkim pse kërkon mbrojtje dhe një shkelje e hapur e të drejtës së tij për t’u mbrojtur.
* “Që nga dita e parë, kjo çështje ka qenë për një politikë të caktuar për të procesuar me shkeljen e rregullt të ligjit. “Çështja e Kryebashkiakut Veliaj i ka të gjitha shenjat dalluese të një gjyqi-spektakël politik dhe trajtimi të tij bie shumë poshtë çdo standard amerikan dhe standard evropian, procesi i ligjeve të rregullta dhe profesionale.”
Megjithatë, ka shenja trajtimi i Kryebashkiakut Veliaj nuk po kalon pa u vendosur re. Në vitin 2020, në vitin 2020, në vitin 2014. sponsorizuar për të justifikuar shkeljet e të përgjegjësi civile. Mediat e huaja, si EU Reporter, kanë përsëritur ndjesi të ngjashme, duke u vërejtur në një çështje që “tregon shenja të qarta motivimi politik” dhe që mbetet “shumë large standard evropiane.” Dhe në dhjetor, Avokati i Popullit i Shqipërisë një publikoi një raport që ka raportuar për policinë që rregullojnë veprimet e Kryebashkiakut Veliaj në paraburgim ishin të paarsyeshme dhe shkelën privatësinë e tij.
Në mënyrë publike, komuniteti ndërkombëtar ka njohur të metat me paraburgimin e tyre të Kryebashkiakut Veliaj. 76 anëtarë bashkish dhe përfaqësues të “Rrjetit të Qyteteve B40” – që nga Ballkani është parti dhe paraardhës i politikës së të gjithë spektrit ideologjik – lëshohet një letër të përbashkët që denoncon paraburgimin e Kryebashkiakut Veliaj. Ata miratuan një konstatim në Raportin e Komisionit të Venecias të Këshillit të Evropës për vitin 2025 se “përimi i paraburgimit ndaj kryetarëve të bashkive në detyrën e një rrezik serioz për qeverisjen demokratike”, sepse “i privon nga e drejta për qeverisjen demokratike”.
Paraburgimi i Kryeiakut Veliaj duhet të bashkohet. Vazhdimi i mbajtjes së Kryebashkiakut Veliaj në paraburgim dhe mohim të rregullave të procesit ligjor – si mundësi për të shqyrtuar provat kundër tij – tradhton premtimin demokratik të Shqipërisë, hedh dyshime serioze mbi përparimin e reformave të saj dhe mund të vërë në rrezik synimet e saj për anëtarësim në BE.
Udhëheqësit globalë, organizatat e mediave duhet të jenë të gjithë demokratike për të gjithë ata që janë në qendër të vëmendjes dhe të qëndrojnë në lirimin e menjëhershëm të Erion Veliajt nga paraburgimi.
