Bisedimet e Trump me Zelenskyn dhe udhëheqësit evropianë që mund të ndryshojnë fatin e Ukrainës – Vendime të rëndësishme dhe marrëveshje të mundshme
Ndërsa tensionet qetësohen pas bisedimeve të djeshme midis Donald Trump, Volodymyr Zelensky dhe udhëheqësve evropianë mbi luftën në Ukrainë, vëmendja tani po kthehet te perspektiva e takimit të Vladimir Putin me homologun e tij ukrainas.
Trump tha se një takim midis të dyve mund të pasohet nga një takim trepalësh, në të cilin ai do të marrë pjesë. “Ky ishte një hap shumë i mirë dhe i hershëm në një luftë që ka vazhduar për gati katër vjet”, tha ai për Truth Social, ndër të tjera.
Samiti përfundoi në një atmosferë të mirë dhe u ra dakord për hapat e mëtejshëm për të rivendosur paqen në Ukrainë.
Sky News analizoi përfundimet kryesore nga bisedimet midis Presidentit të SHBA-së Donald Trump, udhëheqësit ukrainas Volodymyr Zelensky dhe udhëheqësve të tjerë evropianë, përfshirë kryeministrin britanik Sir Keir Starmer.
Garancitë e sigurisë
Në një hap të madh drejt një marrëveshjeje, Trump premtoi se SHBA-të do të merrnin pjesë në ofrimin e garancive të sigurisë për Ukrainën.
Udhëheqësi amerikan tha se do të ketë një formë garancish sigurie për Ukrainën, por nuk zbuloi nëse kjo do të përfshijë ushtarët amerikanë.
Trump tha se Putini “ra dakord që Rusia të pranonte garanci sigurie për Ukrainën. Mendoj se vendet evropiane do të marrin përsipër një pjesë të madhe të barrës. Ne do t’i ndihmojmë ata dhe do ta bëjmë atë shumë të sigurt”.
Komentet e tij u mirëpritën nga udhëheqësit evropianë, me Ursula von der Leyen, presidente të Komisionit Evropian, që tha se ishte “mirë të dëgjoje” se vendet po punonin për “garancitë e sigurisë në stilin e Nenit Pesë të NATO-s”.
Neni Pesë i NATO-s është parimi se një sulm ndaj një anëtari konsiderohet sulm ndaj të gjithëve. “Kur flasim për garanci sigurie, po flasim për sigurinë totale të kontinentit evropian”, tha Presidenti francez Emmanuel Macron.
Ai shtoi se një garanci që do të donte të dilte nga çdo marrëveshje është që Ukraina të jetë në gjendje të ketë një ushtri “të besueshme” për “vitet dhe dekadat e ardhshme”.
Nuk ka nevojë për armëpushim për një marrëveshje paqeje
Trump tha se nuk ka nevojë për një armëpushim në Ukrainë, sepse një marrëveshje paqeje mund të arrihet ndërsa Ukraina dhe Rusia janë në luftë.
“Nuk mendoj se ke nevojë për një armëpushim. E dini, nëse shikoni gjashtë marrëveshjet që bëra këtë vit, të gjitha ishin gjatë kohës së luftës, unë nuk bëra asnjë armëpushim. E di që mund të jetë mirë të kemi një të tillë, por gjithashtu mund ta kuptoj strategjikisht pse një vend apo një tjetër nuk do ta dëshironte atë.”
Ai tha se i pëlqente “koncepti i një armëpushimi”, sepse njerëzit do të ndalonin së vrari njëri-tjetrin, por “ne mund të punojmë për një marrëveshje paqeje ndërsa luftimet vazhdojnë”.
Por kancelari gjerman Friedrich Merz tha se “të gjithë do të donim të shihnim një armëpushim. Nuk mund ta imagjinoj që takimi i ardhshëm të zhvillohet pa një armëpushim, kështu që le të punojmë për këtë dhe të përpiqemi të ushtrojmë presion mbi Rusinë”.
Trump më vonë u tërhoq pak, duke thënë se nuk kishte nevojë për një armëpushim për t’i dhënë fund luftërave të tjera, por do ta mirëpriste një të tillë nëse do të ishte e nevojshme. “Pra, nëse mund të kemi një armëpushim, shkëlqyeshëm, dhe nëse nuk e bëjmë… na u dhanë shumë propozime të tjera, shumë, shumë propozime të mrekullueshme”, tha ai.
Takim trepalësh
Presidenti amerikan tha se “nëse gjithçka shkon mirë sot”, do të ketë një takim trepalësh midis tij, Putinit dhe Zelenskyt.
Ky i fundit tha se ishte gati për një takim të tillë, dhe Trump konfirmoi se edhe Putin ishte gati. Macron tha se ndërsa një takim trepalësh ishte i rëndësishëm, duhet të ketë edhe një samit “katërpalësh” më pas.
Nuk ishte e qartë nëse Macron nënkuptonte një takim që përfshinte vetëm Francën, apo nëse nënkuptonte që NATO, BE apo “aleanca e të vullnetshmëve” duhet të ishin pjesëmarrësit e katërt.
Fillimisht, Trump tha se do ta telefononte Putinin “menjëherë pas” takimeve në Shtëpinë e Bardhë, por në fund e ndërpreu diskutimin me udhëheqësit evropianë për të telefonuar homologun e tij rus në mes të takimit, sipas një diplomati të BE-së.
“Diskutim mbi shkëmbimet e tokave”
“Ne gjithashtu duhet të diskutojmë shkëmbime të mundshme territoresh”, tha presidenti amerikan përpara bisedimeve shumëpalëshe me Zelenskyn dhe udhëheqësit evropianë. Ai tha se shkëmbime të tilla duhet të marrin parasysh “vijën aktuale të kontaktit”.
Trump shtoi: “Kjo do të thotë që zona e luftës, linjat e luftës që janë atje tani, mjaft të dukshme, shumë të trishtueshme, në fakt, kur i shikon ato dhe pozicionet negociuese.”
Kjo vjen pasi Putin thuhet se kërkoi kontrollin e rajoneve lindore të Donetskut dhe Luhanskut të Ukrainës gjatë samitit të tij në Alaskë me Trumpin si kusht për t’i dhënë fund luftës. Në këmbim, Rusia do të lëshonte territore të tjera ukrainase të mbajtura nga trupat e saj, sipas raporteve të ndryshme të lajmeve që citojnë burime pranë çështjes.
Trupat ruse aktualisht zënë pjesë të mëdha të dy rajoneve dhe, në shtator 2022, Moska njoftoi se i kishte aneksuar zyrtarisht ato, së bashku me rajonet Kherson dhe Zaporizhia, në një veprim të refuzuar dhe të dënuar si të paligjshëm nga Perëndimi.
Zelensky më parë kishte përjashtuar mundësinë e dorëzimit të ndonjë territori Moskës.
Strategjia e “lajkave”
Volodymyr Zelensky, duke pasur parasysh vizitën e tij të mëparshme shumë të tensionuar në Zyrën Ovale në shkurt, bëri përpjekje të konsiderueshme për të magjepsur mikpritësit e tij amerikanë, duke përfshirë gjashtë “falënderime” të njëpasnjëshme brenda minutave të para të takimit.
Herën e fundit që vizitoi Shtëpinë e Bardhë, zëvendëspresidenti JD Vance e bëri Zelenskyn ta qortonte ukrainasin për mungesë mirënjohjeje për mbështetjen e SHBA-së për Ukrainën.
Këtë herë, Zelensky veshi një kostum të errët në vend të uniformës së tij tradicionale ushtarake. Zelensky gjithashtu kërkoi të ndërtonte lidhje “familjare” gjatë takimit, duke i dhënë mikpritësit të tij një letër nga Zonja e Parë e Ukrainës, Olena Zelenska, për t’ia dorëzuar Zonjës së Parë të SHBA-së, Melania Trump. “Nuk ka të bëjë me ty – [ka të bëjë] me gruan tënde”, i tha Zelensky, sipas BBC-së.
Udhëheqësit evropianë e lajkatuan gjithashtu Trumpin para takimit të tyre, duke e brohoritur për arritjen e suksesit në mbledhjen e të gjithëve rreth tryezës së negociatave.
“Dua vërtet t’ju falënderoj për lidershipin tuaj”, tha shefi i NATO-s, Mark Rutte.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni tha se ndërsa më parë nuk kishte pasur asnjë tregues se Rusia donte të lëvizte drejt paqes, “diçka kishte ndryshuar” falë Trump.
Pavarësisht tonit të ngrohtë, evropianët u përpoqën të shprehnin se edhe ata ndihen të ekspozuar ndaj çdo agresioni të ardhshëm rus. Presidenti francez Emmanuel Macron u tha kolegëve të tij seriozisht: “Kur flasim për garancitë e sigurisë, po flasim edhe për çështjen e sigurisë së kontinentit evropian”.
