Publikohet progres raporti për Shqipërinë. Në dokument thuhet se Shqipëria ka ruajtur një linjë të qartë politike në përputhje të plotë me politikën e jashtme dhe të sigurisë së BE-së, përfshirë mbështetjen për sanksionet ndaj Rusisë, një qëndrim që Brukseli e cilëson si dëshmi e besueshmërisë së Shqipërisë si partnere.
Raporti thekson gjithashtu se Shqipëria ka nisur zbatimin aktiv të Planit të Ri të Rritjes për Ballkanin Perëndimor dhe ka miratuar agjendën e reformave në kuadër të Fondit për Reformë dhe Rritje (RGF), duke shënuar një hap të rëndësishëm drejt përshpejtimit të integrimit.
Sa i përket zgjedhjeve parlamentare të 11 majit 2025, BE i cilëson ato si të organizuara në mënyrë profesionale dhe konkurruese, por evidenton probleme të vazhdueshme si mungesa e barazisë mes garuesve dhe përdorimi i burimeve shtetërore nga partia në pushtet. Në këtë kontekst, raporti bën thirrje për një reformë të thelluar zgjedhore që të adresojë rekomandimet e pazbatuara të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias.
Dialogu politik
Raporti thekson se Shqipëria vazhdoi të angazhohej aktivisht në dialogun politik me BE-në mbi çështjet e politikës së jashtme dhe sigurisë.
Në dhjetor 2024, Shqipëria nënshkroi një Marrëveshje Partneriteti për Sigurinë dhe Mbrojtjen me BE-në, duke krijuar një platformë për dialog të zgjeruar mbi sigurinë dhe mbrojtjen. Në prill 2025, u zhvillua sesioni i parë i Dialogut BE-Shqipëri për Sigurinë dhe Mbrojtjen në Tiranë. Po në prill 2025, Shqipëria mori pjesë në takimin e njëmbëdhjetë të Drejtorëve Politikë të BE-së dhe Ballkanit Perëndimor mbi politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë (CFSP).
Kuadri institucional që mundëson pjesëmarrjen e Shqipërisë në politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së (CFSP) është i vendosur dhe operativ. Shqipëria vazhdoi të mbajë përputhshmërinë e plotë me deklaratat e Përfaqësuesit të Lartë në emër të BE-së dhe Vendimet e Këshillit mbi sanksionet, përfshirë të gjitha masat kufizuese të BE-së ndaj Rusisë dhe Bjellorusisë lidhur me luftën e agresionit të Rusisë ndaj Ukrainës. Në shkurt 2025, Shqipëria votoi për rezolutën e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së “Përparimi i një paqeje gjithëpërfshirëse, të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë”, duke shënuar përvjetorin e tretë të pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.
Shqipëria ka marrëveshje ligjore dhe institucionale për zbatimin e masave kufizuese të BE-së me të cilat është përputhur. Megjithatë shtohet, se kapaciteti i Shqipërisë për zbatimin teknik dhe forcimin e masave komplekse kufizuese të BE-së duhet të përforcohet më tej.
Në fushën e parandalimit të konflikteve, thuhet gjithashtu se Shqipëria vazhdoi të mbështesë masat dhe dokumentet e BE-së, “duke kontribuar në misionet e BE-së si dhe në misionet e OKB-së dhe NATO-s”.
Anëtarësimi në BE dhe roli i saj si një partner i besueshëm.
Sa i përket rolit si një partner i besueshëm, progress-raporti thekson se Shqipëria është angazhuar aktivisht dhe ka filluar zbatimin e Planit të ri të Rritjes për Ballkanin Perëndimor në katër shtyllat kryesore: integrimi gradual me tregun e përbashkët të BE-së; integrimi ekonomik rajonal; reforma themelore; dhe rritja e mbështetjes financiare.
Nën Shfrytëzimin e Reformës dhe Rritjes (RGF), një instrument i BE-së i bazuar në performancë që mbështet procesin e anëtarësimit në BE, vendi miratoi axhendën e tij të reformave, e cila mbulon reforma në fushat e: mjedisit të biznesit; kapitalit njerëzor; dixhitalizimit; energjisë dhe tranzicionit të gjelbër; dhe të drejtave themelore dhe sundimit të ligjit. Pas vonesave fillestare në krijimin e strukturave të brendshme të koordinimit, Shqipëria caktoi një koordinator kombëtar për RGF-në dhe vazhdoi të punojë drejt objektivave të axhendës së reformave.
Lufta kundër korrupsionit
Në seksionin ku flitet për luftën kundër korrupsionit, thuhet se “Shqipëria është mesatarisht e përgatitur dhe ka treguar njëfarë përparimi”.
Në raport thuhet se rekomandimet e Komisionit nga viti i kaluar janë zbatuar pjesërisht dhe për këtë arsye mbeten kryesisht të vlefshme. Ndërsa jepen edhe rekomandime, që gjatë vitit të ardhshëm, Shqipëria duhet t’i zbatojë:
-të vazhdojë forcimin e hetimit, ndjekjes penale dhe gjykimit të rasteve të korrupsionit dhe të sigurojë më shumë vendime përfundimtare, veçanërisht në nivele të larta, përfshirë sekuestrimin dhe konfiskimin përfundimtar të pasurive kriminale që rrjedhin nga veprat penale të lidhura me korrupsionin, si dhe të rrisë referimet proaktive nga institucionet shtetërore dhe agjencitë ligjzbatuese drejt SPAK-ut;
-të përfundojë dhe thjeshtojë legjislacionin për parandalimin e korrupsionit në përputhje me standardet evropiane, dhe të adresojë rekomandimet e mbetura të Grupit të Shteteve kundër Korrupsionit të Këshillit të Evropës (GRECO); të kryejë vlerësime të thelluara të rrezikut në sektorët e ndjeshëm, të zbatojë në mënyrë efektive planet e integritetit në institucionet të prirura ndaj korrupsionit, si Agjencia Shtetërore e Kadastrës, dhe të rrisë kapacitetin e Drejtorisë së Përgjithshme Kundër Korrupsionit (GDAC);
-të bëjë më efektive dhe transparente kontrollet e deklarimit të pasurive nga Inspektorati i Lartë i Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesit (ILDKPKI), duke përditësuar procedurat dhe duke siguruar burime të mjaftueshme, duke adresuar pasuritë e padeklaruara ose të fshehura dhe duke siguruar që deklaratat e pasurisë të personave me ekspozim politik të jenë të disponueshme publikisht online./ KLAN
