Sot kanë qarkulluar zëra se do të shpallet vendimi i Gjykatës Kushtetuese lidhur me dekretin e presidentes
Pritjet për vendimin e Gjykata Kushtetuese të Kosovës janë rritur ndjeshëm, sidomos në një moment kaq të ndjeshëm politik. Nga ajo që shihet në teren e debate televizive, shihet qartë se debati po sillet rreth dy çështjeve kryesore: kompetencat e presidentes dhe procedurat parlamentare.
Sa i përket rolit të presidentes Vjosa Osmani, interpretimi kushtetues në një republikë parlamentare është thelbësor. Kushtetuta e Kosovës parashikon rrethana specifike kur mund të shpërndahet Kuvendi, dhe çdo tejkalim apo interpretim i zgjeruar i këtyre kompetencave është pikërisht ajo që Gjykata duhet ta sqarojë.
Nga ana tjetër, përmendja e ndikimit të mundshëm politik, konkretisht nga Albin Kurti është një shqetësim që shpesh shfaqet në situata të tilla. Megjithatë, legjitimiteti i vendimit të Gjykatës do të varet pikërisht nga perceptimi se ai është i pavarur dhe i bazuar vetëm në Kushtetutë.
Çështja e procedurës së seancës (kuorumi prej 80 deputetësh për fillim) është një pikë shumë e rëndësishme juridike. Nëse vërtetohet që seanca ka nisur pa kuorum të rregullt, atëherë kjo mund të ketë pasoja zinxhir për të gjitha vendimet që kanë dalë nga ajo seancë.
Ndërkohë, interpretimi i nenit 86 që përmend zgjedhjen e presidentit brenda 30 ditëve para se ti pushoj mandati, është një nga pikat kyçe. Nëse Gjykata e lexon këtë nen në mënyrë strikte, atëherë mund të konfirmojë që zgjedhjet janë pasojë automatike e moszgjedhjes së presidentit, pa pasur nevojë për dekret presidencial. Por në praktikë, Gjykata shpesh merr parasysh edhe funksionalitetin institucional dhe stabilitetin e vendit.
Në fund, ka disa skenarë real që mund të përkufizohen:
- Shpallje e dekretit si antikushtetues
- Validim i dekretit dhe vazhdim i procesit zgjedhor
- Një zgjidhje “kompromisi” (p.sh. interpretim që shmang krizën institucionale)
Gjithçka do të varet nga mënyra se si Gjykata balancon tekstin e Kushtetutës me realitetin politik.
