I dërguari special i SHBA-së, Steve Witkoff, do të takohet me kreun e këshillit të sigurisë kombëtare të Ukrainës, Rustem Umerov, për bisedime në Miami të enjten, ka konfirmuar Shtëpia e Bardhë.
Takimi vjen pasi Witkoff kaloi pothuajse pesë orë me presidentin rus Vladimir Putin në Moskë të martën, negociata për të cilat Kremlini tha se nuk prodhuan “asnjë kompromis” për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
Presidenti i SHBA-së, Trump, tha se bisedimet – ku mori pjesë edhe dhëndri i tij, Jared Kushner – ishin “mjaftueshëm të mira”, por shtoi se ishte shumë herët për të thënë se çfarë do të ndodhte sepse “duhen dy persona për tango”.
Ministri i Jashtëm ukrainas, Andrii Sybhia, tha se Rusia duhet t’i japë fund gjakderdhjes dhe akuzoi Putinin se po humbet kohën e botës.
Kur një gazetar i pyeti nëse Witkoff dhe Kushner besonin se Putini donte vërtet t’i jepte fund luftës, Trump tha: “[Putini] do të donte t’i jepte fund luftës. Ky ishte përshtypja e tyre.”
Më herët të mërkurën, Zelensky kishte thënë se një takim midis negociatorëve amerikanë dhe ukrainas do të zhvillohej “në ditët në vijim”.
Në një deklaratë për X, Zelensky tha: “Tani për tani, bota qartësisht mendon se ekziston një mundësi reale për t’i dhënë fund luftës.”
Por ai shtoi se negociatat duhet të “mbështeten nga presioni mbi Rusinë”.
Bisedimet SHBA-Rusi në Kremlin pasuan disa ditë takimesh të SHBA-së me udhëheqës ukrainas dhe evropianë, pasi ishin shprehur shqetësime se drafti i një marrëveshjeje paqeje ishte shumë i anuar nga kërkesat e Rusisë.
“Disa nga propozimet e SHBA-së duken pak a shumë të pranueshme, megjithëse ato duhet të diskutohen më tej”, tha ndihmësi i politikës së jashtme të Putinit, Yuri Ushakov, ndërsa shtoi se të tjerat ishin kritikuar hapur nga udhëheqësi i Rusisë.
Edhe pse Ushakov nuk dha më shumë detaje, të paktën dy pika kryesore mosmarrëveshjeje mbeten midis Moskës dhe Kievit – fati i territorit ukrainas të konfiskuar nga forcat ruse dhe garancitë e sigurisë për Ukrainën.
Kievi dhe partnerët e tij evropianë besojnë se, edhe në rast të një marrëveshjeje paqeje, mënyra më efektive për të penguar Rusinë të sulmojë përsëri në të ardhmen do të ishte t’i jepej Ukrainës anëtarësimi në NATO.
Rusia është kategorikisht kundër një propozimi të tillë, dhe edhe Trump ka sinjalizuar vazhdimisht se nuk ka ndërmend ta lejojë Kievin të anëtarësohet në aleancë.
Perspektiva e anëtarësimit të Ukrainës në NATO ishte një “çështje kyçe” që u trajtua në Moskë, tha Kremlini të mërkurën.
Ushakov, një këshilltar i lartë i politikës së jashtme i Putinit, la të kuptohej se pozicioni negociues rus ishte forcuar falë sukseseve të fundit në fushën e betejës.
Ushtarët rusë kishin “ndihmuar që vlerësimet e partnerëve tanë të huaj në lidhje me rrugët drejt një zgjidhjeje paqeje të ishin më të përshtatshme”, tha ai.
Përpara vizitës së SHBA-së në Kremlin, Putin u filmua me uniforma ushtarake në një post komandues rus, duke u informuar nga komandantët që pretendonin pushtimin e qytetit kyç strategjik të Pokrovskut, në Ukrainën lindore, si dhe të vendbanimeve të tjera aty pranë.
Luftimet në Pokrovsk po vazhdojnë dhe forcat ruse nuk e kontrollojnë të gjithë qytetin, por zyrtarët rusë besojnë qartë se mesazhi i tyre për fitore ushtarake është dëgjuar nga SHBA-të.
Forcat ruse kanë bërë disa përparime graduale në lindje dhe duket se e kanë shtuar fushatën e tyre në javët e fundit. Ata pushtuan rreth 701 km katrorë (270 milje katrorë) të territorit ukrainas në nëntor, sipas analizës së AFP-së të të dhënave nga Instituti për Studimin e Luftës (ISW) me seli në SHBA, dhe tani ata kontrollojnë 19.3% të territorit ukrainas.
Kremlini tha të mërkurën se Putini ishte gati të vazhdonte takimet me amerikanët “sa herë të ishte e nevojshme”.
Por, ndërsa marrëdhëniet ruso-amerikane duket se po bëhen më të përzemërta, hendeku midis Moskës dhe Evropës zgjerohet.
Putini e ka akuzuar Evropën për sabotimin e marrëdhënieve të Rusisë me SHBA-në, për paraqitjen e kërkesave që Moska nuk mund t’i pranonte dhe për bllokimin e procesit të paqes. Pak para takimit me Witkoff dhe Kushner, Putini i tha një forumi në Moskë se, ndërsa nuk donte konflikt me Evropën, ishte “gati për luftë”.
Zyrtarët e qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar e hodhën poshtë mesazhin e Putinit si “edhe një pallavra e Kremlinit nga një president që nuk e merr seriozisht paqen”.
Ministrat e Jashtëm të NATO-s u takuan në Bruksel të mërkurën dhe Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte tha se ishte pozitive që po zhvilloheshin bisedime për paqe, por Ukraina duhej të vihej në “pozicionin më të fortë për të vazhduar luftën”.
Shtetet anëtare të BE-së kanë arritur një marrëveshje me anëtarët e Parlamentit Evropian për ta bërë Evropën plotësisht të pavarur nga gazi rus para fundit të vitit 2027.
Shefja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, përshëndeti “agimin e një epoke të re”, sipas një marrëveshjeje që do të thotë se kontratat afatgjata të tubacioneve të gazit me Rusinë do të ndalohen nga shtatori 2027 dhe kontratat afatgjata për gazin natyror të lëngshëm do të ndalohen nga janari 2027.
“Ne kemi zgjedhur sigurinë dhe pavarësinë energjetike për Evropën. Mjaft me shantazh. Mjaft me manipulimin e tregut nga Putini. Ne qëndrojmë të fortë me Ukrainën”, tha të mërkurën komisioneri i energjisë i BE-së, Dan Jorgensen.
Komisioni po propozon gjithashtu të mbledhë 90 miliardë euro për Ukrainën për të financuar shërbimet e saj ushtarake dhe bazë, ndërsa lufta e Rusisë vazhdon.
Plani do të kërkonte që Belgjika të binte dakord për një “kredi dëmshpërblimi” duke përdorur asetet e ngrira ruse të mbajtura në një institucion financiar në Bruksel, ose paratë do të financoheshin nga huamarrja ndërkombëtare.
Kryeministrja ukrainase, Yulia Svyrydenko, e ka mirëpritur propozimin, i cili do të mbulojë dy të tretat e nevojave financiare të Ukrainës për dy vitet e ardhshme.
Belgjika i ka rezistuar planit për të përdorur asetet e ngrira të mbajtura në territorin e saj, për shkak të shqetësimeve rreth pasojave ligjore nga Moska. Banka Qendrore Evropiane (BQE) gjithashtu e ka kundërshtuar idenë, duke thënë se ajo nuk do të vepronte si një pengesë për një kredi dëmshpërblimi.
Kredia e propozuar është më e vogël se kredia e planifikuar prej 140 miliardë eurosh, e planifikuar fillimisht, dhe Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul tha se “ne e mbështesim këtë dhe, sigurisht, i marrim seriozisht shqetësimet e Belgjikës”.
Ndërkohë, të mërkurën në Nju Jork, Shtetet e Bashkuara iu bashkuan 90 vendeve të tjera në Kombet e Bashkuara për të kërkuar që Rusia “të sigurojë kthimin e menjëhershëm, të sigurt dhe pa kushte të të gjithë fëmijëve ukrainas që janë transferuar ose deportuar me forcë”, duke i kërkuar Moskës të ndalojë këtë praktikë.
Sipas qeverisë ukrainase, më shumë se 19,000 fëmijë ukrainas janë deportuar me forcë në Rusi . Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar vlerëson se rreth 6,000 fëmijë ukrainas janë zhvendosur në një rrjet “kampesh riedukimi” në Rusi.
Në vitin 2023, Gjykata Ndërkombëtare Penale lëshoi një urdhër arresti për Putinin, pjesërisht për deportimin e paligjshëm të fëmijëve. Putini dhe qeveria e tij i mohojnë akuzat./BBC
