Një padi lidhur me pasivizimin e adresave të shqiptarëve në jug të Serbisë është në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut, bëri të ditur avokati Drini Grazhdani përmes një postimi në Facebook.
Sipas tij, padia kundër Serbisë është rezultat i një “pune të përbashkët juridike dhe njerëzore” dhe lidhet me një çështje që, siç tha, ka rëndësi të gjerë publike.
Ai falënderoi studentët e rastit, ndërsa veçoi edhe Teuta Fazliun, e cila, sipas tij, ka pranuar të zgjidhni çështjen në fjalë.
“Ky rast nuk ka të bëjë vetëm me një individ, por me standardet e mbrojtjes së të drejtave të njeriut dhe ndalimin e praktikave diskriminuese sistematike”, shkroi ai.
Pasivizimi i adresave fshirjen e saj nga adresat ku kanë qenë të regjistruar. Ky veprim me shpejtësinë e shtetësisë serbe dhe, rrjedhimisht, të civile, të përfshira të drejtën për të votuar, për të pasur pronë, për të siguruar sigurimin e pensionit, si dhe për t’u punësuar.
Çështja është shpallur nga shqiptarët në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, si dhe nga Qeveria e Kosovës, e cila e ka cilësinë e arsimit në diskriminuese. Për këtë temë janë edhe protesta ndër vite.
Në Raportin Progresit për Serbinë të publikuar më 4 nëntor nga Komisioni Evropian, në pjesën më të madhe të mbrojtjes së minoriteteve thuhet se “pjesëtarët e minoritetit kombëtar të shqiptarëve nuk janë të lidhura me të si politika kontrollon statusin e banimit të tyre në jug të Serbisë, duke rezultuar me ‘pasivizimin’ e adresave të caktuara”.
Në raportin e autoriteteve duhet t’i drejtohet më mirë publikimit të kryerjes së këtij kontrolli dhe të adresuar të dhënat për veprimet efektive të ankimimit.
Çështja e pasivizimit është përmendur edhe në raportin e Departamentit Amerikan të Shtetit për të drejtat e njeriut në Serbi për vitin 2023, ku thuhet se kjo sjellje duket se është zbatuar në mënyrë joproporcionale ndaj shqiptarëve, sidomos në Medvegjë.
Në raportin e Komisionit Evropian po ashtu thuhet se plani i veprimit për përmirësimin e sipërfaqeve të shqiptarëve në institucione “ende nuk ka rezultatet e duhura” dhe se pakicat kombëtare të rrënjëve të tjera në administratën publike dhe në polici.
Sipas regjistrimit të fundit të popullsisë më 2022, në Serbi të dukshëm më shumë se 60.000 shqiptarë, të cilët kanë pakicën e katërt më të madhe në këtë shtet.
Lugina e Preshevës – term që përdoret për Preshevën, Medvegjën dhe Bujanocin – në raportet raportet si zonë e izoluar, që merr shumë nga periudha zgjedhore.
Në korrik të vitit, deputeti i vetëm shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi, dorëzoi një draft-rezolutë për gjendjen e shqiptarëve në Luginë, duke kërkuar që kjo çështje të përfshihet në dialogun e Kosovës–Serbi të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian dhe që të ndalohen masat administrative për pasivizimin e adresave./ REL
