Nga Beqir SINA – New York
Senati amerikan miratoi dje me 51 vota pro kundrejt 47 kundër emërimin e Gjeneral Lejtnant në pension Eric Wendt si Ambasador të Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë të Shteteve të Bashkuara në Republikën e Shqipërisë.
Vendimi i 17 qershorit 2026 përfundon një proces të nisur në prill, duke i dhënë Tiranës një figurë me profil të lartë ushtarako-diplomatik në administratën Trump.
Presidenti Donald Trump e propozoi kandidatin më 13 prill 2026. Wendt, oficer me mbi 34 vjet shërbim aktiv në Ushtrinë Amerikane, ka udhëhequr Forcat Speciale të NATO-s dhe ka vepruar si Koordinator Sigurie për Izraelin dhe Autoritetin Palestinez brenda Ambasadës së SHBA në Jerusalem. Eksperienca e tij përfshin komandim të përbashkët me trupa speciale shqiptare gjatë operacioneve në NATO dhe Afganistan.
Gjatë dëshmisë para Komitetit Senatorial për Marrëdhëniet e Jashtme më 20 maj 2026, Wendt theksoi respektin e thellë ndaj partnerit shqiptar. Ai vuri në dukje se forcat speciale shqiptare mishërojnë shpirtin luftarak të Skënderbeut, ndërsa populli shqiptar shquhet për krenari, punë dhe mikpritje.
Prioritetet e tij kryesore përfshijnë mbrojtjen e qytetarëve amerikanë, luftën pa kompromis kundër korrupsionit e krimit të organizuar, forcimin e bashkëpunimit ushtarak brenda NATO-s, sigurinë kibernetike dhe tërheqjen e investimeve amerikane.
Ai premtoi mbështetje të plotë për institucione si SPAK në konsolidimin e shtetit ligjor.
Miratimi në Komitetin e Marrëdhënieve të Jashtme erdhi me 19-3 më 4 qershor, pas së cilës Senati finalizoi procedurën kushtetuese të këshillimit dhe pëlqimit. Procesi i përbashkët i seancës dëgjimore me nominatat për Australi dhe Kore të Jugut nxjerr në pah prioritetin e lartë që administrata aktuale i jep Shqipërisë.
Ky nivel trajtimi është i rrallë për vende të Ballkanit Perëndimor, ku disa poste mbeten vakante ose drejtohen nga të ngarkuar me punë.
Posti në Tiranë ka qenë i lirë që nga qershori 2023, pas përfundimit të mandatit të Yuri Kim. Wendt do të zëvendësojë Chargé d’Affaires ad interim Nancy VanHorn.
Analistët vlerësojnë se zgjedhja e një gjenerali me eksperiencë në Pentagon, NATO dhe Lindjen e Mesme dërgon sinjal gjeopolitik të qartë: Shtetet e Bashkuara rifokusohet në Ballkan për të garantuar stabilitet, për të luftuar kërcënimet hibride dhe për të thelluar integrimin euroatlantik të Shqipërisë.
Ky emërim ngjall entuziazëm të veçantë në diasporën shqiptaro-amerikane. Ai forcon besimin se lidhjet dypalëshe po hyjnë në një fazë më dinamike bashkëpunimi ekonomik, ushtarak dhe politik. Shqipëria konsiderohet partner strategjik kyç në rajon, me kontribut konkret në misionet ndërkombëtare.
Pas konfirmimit, Wendt do të kalojë hapat standard të tranzicionit, nënshkrim i komisionit presidencial, informime në Departamentin e Shtetit, takime me përfaqësues të komunitetit shqiptar në SHBA, betim zyrtar dhe arritje në Tiranë për dorëzimin e letrave kredenciale te Presidenti i Republikës.
Burime nga Washingtoni sugjerojnë se ai pritet të marrë detyrën brenda javëve të ardhshme.
Historiku i Ambasadorëve Amerikanë në Shqipëri
Marrëdhëniet diplomatike filluan zyrtarisht më 1922. Ambasadorët e parë kishin rangun e Ministrit të Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë. Lidhjet u ndërprenë me pushtimin italian të 1939 dhe u rivendosën në mars 1991.
Periudha e hershme (1922-1939):
- Ulysses Grant-Smith (1922-1925)
- Charles C. Hart (1925-1929)
- Herman Bernstein (1930-1933)
- Post Wheeler (1933-1934)
- Hugh Gladney Grant (1935-1939)
Periudha moderne (që nga 1991):
- William Edwin Ryerson (1991-1994) – i pari pas rivendosjes
- Joseph Edward Lake (1994-1996)
- Marisa R. Lino (1996-1999)
- Joseph Limprecht (1999-2002) – ndërroi jetë në detyrë
- James Franklin Jeffrey (2002-2004)
- Marcie B. Ries (2004-2007)
- John L. Withers II (2007-2010)
- Alexander Arvizu (2010-2015)
- Donald Lu (2015-2018)
- Yuri Kim (2020-2023)
Pas Kim, detyrën e ushtruan përkohësisht Leyla Moses-Ones, Damian Smith, H. Martin McDowell, David Wisner dhe Nancy VanHorn.
Emërimi i Eric Wendt si i 16-ti në këtë seri historike hap perspektiva të reja për thellimin e partneritetit strategjik. Ai vjen në një moment kur Shqipëria po konsolidon rolin e saj si aleate e besueshme brenda NATO-s dhe kontribuuese në sigurinë euroatlantike.
Suksesi i mandatit të tij do të varet nga aftësia për të përkthyer eksperiencën ushtarake në rezultate konkrete diplomatike, ekonomike dhe institucionale.
Ky zhvillim përfaqëson një mundësi të artë për të avancuar interesat e përbashkëta midis dy vendeve mike. Diaspora shqiptare në Shtetet e Bashkuara e sheh si hap konstruktiv që forcon urat midis atdheut dhe komuniteteve jashtë tij.
