I dërguari personal i Presidentit të SHBA-së Donald Trump dhe ministri i jashtëm i Iranit u nisën për në Zvicër për bisedime, tha Axios, megjithëse sulmet vdekjeprurëse nga Izraeli në Liban të shtunën mund të vënë në provë një armëpushim të ri, çelës për t’i dhënë fund luftës në Iran.
Bisedimet, të udhëhequra nga Steve Witkoff dhe Abbas Araqchi, shënojnë një përpjekje për ta shndërruar paktin e përkohshëm prej 14 pikash të kësaj jave në një marrëveshje rajonale të qëndrueshme për t’i dhënë fund luftës që Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën më 28 shkurt.
Por vetëm disa orë pasi hyri në fuqi një armëpushim në Liban midis Izraelit dhe grupit militant Hezbollah të mbështetur nga Irani, sulmet ajrore izraelite dhe sulmet me dronë vranë të paktën pesë persona në jug të shtunën, thanë mediat shtetërore libaneze.
Ndërprerja e luftimeve në Liban është një kusht për fillimin e 60 ditëve të bisedimeve SHBA-Iran për të zgjidhur mosmarrëveshjet mbi programin bërthamor të Iranit dhe çështje të tjera të vështira të nevojshme për të arritur një marrëveshje më të qëndrueshme, kritike për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe stabilizimin e furnizimeve globale me naftë.
Bisedimet Witkoff-Araqchi u organizuan pas tërheqjes së Vance
Armëpushimi në Liban hyri në fuqi rreth orës 16:00 të premten në Liban pas një shkëmbimi zjarri, tha një zyrtar i lartë amerikan. Dy burime nga Hezbollahu dhe një zyrtar i lartë izraelit konfirmuan armëpushimin.
Por avionët luftarakë dhe dronët izraelitë nisën një seri sulmesh në të gjithë zonën e Nabatieh gjatë natës dhe deri në mëngjesin e së shtunës, duke shkatërruar ndërtesa banimi, ndërsa artileria izraelite bombardoi Nabatieh dhe periferitë e saj para agimit, tha agjencia shtetërore libaneze e lajmeve NNA.
Izraeli nuk komentoi menjëherë mbi raportin e NNA-së.
Witkoff po shkon në Zvicër për t’u bashkuar me Jared Kushner, dhëndrin e Trump, i cili është tashmë atje, ndërsa Araqchi do të udhëtojë atje të shtunën, tha Axios.
Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj pyetjeve në lidhje me udhëtimin e Witkoff. Irani nuk i ka konfirmuar planet e Araqchi-t.
Zëvendëspresidenti JD Vance anuloi të enjten planet për të udhëtuar në vendpushimin malor zviceran të Buergenstock, ndërsa përgatitjet për bisedimet teknike kishin përparuar mirë, mes tensioneve në rritje midis Izraelit dhe Hezbollahut.
Izraeli, i lënë jashtë bisedimeve, thotë se nuk është palë në marrëveshje.
Libani, çelësi i një marrëveshjeje të qëndrueshme paqeje SHBA-Iran
Araqchi, në një telefonatë me homologun e tij pakistanez të premten, tha se Shtetet e Bashkuara do të jenë përgjegjëse për çdo shkelje të angazhimeve të tyre sipas marrëveshjes, përfshirë përfundimin e luftimeve në Liban, tha ministria e tij.
Libani u përfshi në luftën rajonale kur Hezbollahu hapi zjarr ndaj Izraelit më 2 mars, duke e shtyrë atë të nisë një ofensivë kundër grupit dhe të pushtojë jugun e vendit.
Para sulmeve të së shtunës, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, dhe Presidenti libanez Joseph Aoun diskutuan zhvillimin e negociatave Izrael-Liban në Uashington nga e marta deri të enjten, tha Departamenti i Shtetit.
Presidenca libaneze tha se një armëpushim gjithëpërfshirës ishte një shtyllë themelore e këtyre bisedimeve.
Lufta në Iran ka vrarë të paktën 7,000 njerëz, kryesisht në Iran dhe Liban. Ajo ka rritur çmimet e energjisë, duke nxitur inflacionin në mbarë botën.
Çmimi i naftës së papërpunuar Brent ra me rreth 8% këtë javë dhe dërgesat e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit u rritën pas nënshkrimit të marrëveshjes së përkohshme.
Ngushtica mbante gati një të pestën e furnizimeve globale të naftës bruto dhe gazit natyror të lëngshëm përpara se Irani ta bllokonte atë gjatë luftës.
Organi i krijuar nga Irani për të menaxhuar ngushticën tha të premten se do të heqë dorë nga tarifat e planifikuara gjatë periudhës së negociatave të marrëveshjes së përkohshme.
Marrëveshja e përkohshme parashikon lehtësim për Iranin nga sanksionet ekonomike, zhbllokimin e aseteve me vlerë dhjetëra miliarda dollarë dhe përjashtime të menjëhershme të SHBA-së për eksportet e naftës.
Ai gjithashtu parashikon një fond rindërtimi prej 300 miliardë dollarësh për Iranin dhe stimuj të tjerë financiarë.
Trump e mbrojti përsëri marrëveshjen pas kritikave në Uashington, përfshirë disa nga aleatët republikanë në Kongres, të cilët vënë në dyshim nëse ai pranoi shumë për t’i dhënë fund një lufte jopopullore për shumicën e amerikanëve përpara zgjedhjeve të mesmandatit në nëntor.
“Lufta e ka dobësuar Iranin!” shkroi Trump në rrjetet sociale të premten, duke shtuar, “Ne nuk u takuam nga dëshpërimi, Irani po. Ata kanë MBARUAR! Do t’i kalojmë 60 ditët. Ata nuk marrin para, as 10 cent”!.
