Autoritetet turke kanë kryer qindra arrestime, kanë ndaluar protestat dhe kanë kufizuar liritë e medias përpara samitit të ardhshëm të NATO-s në Ankara, me aktivistët që akuzojnë qeverinë se po e përdor tubimin si pretekst për të shtypur shoqërinë civile.
Të martën, policia turke arrestoi 225 persona, përfshirë akademikë, mësues dhe aktivistë, të dyshuar për lidhje me grupe militante si Shteti Islamik – midis tyre një aktivist mjedisor 79-vjeçar. Qyteti i Ankarasë ka ndaluar gjithashtu tubimet publike, provimet, konferencat për shtyp dhe varjen e posterave duke filluar nga e diela, duke vendosur 40,000 policë në kryeqytet.
Ndërkohë, “dhjetëra” gazetarëve të pavarur turq u është mohuar akreditimi për samitin e udhëheqësve të 7-8 korrikut pa asnjë shpjegim, tha Uraz Kaspar, një gazetar dhe anëtar i komitetit kombëtar të Institutit Ndërkombëtar të Shtypit (UPI).
Disa nga ata që u është mohuar akreditimi janë nga media që kanë qenë kritike ndaj presidentit autoritar Rexhep Tajip Erdogan.
Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, tha të enjten se aleanca “mbështetet te vendi pritës për të dhënë vlerësime mbi gazetarët nga vendi i tyre”. NATO është “në kontakt me autoritetet turke për akreditimin”, tha ajo, duke shtuar: “Është shumë e rëndësishme për NATO-n që mediat të mund të marrin pjesë personalisht në ngjarje të mëdha”.
Por aktivistët akuzojnë aleancën se po i shmanget përgjegjësisë së saj.
“Edhe pse NATO mbështetet në vlerësimet e vendit pritës, kjo nuk e liron aleancën nga përgjegjësia e saj për të ruajtur standardet e veta”, tha Kaspar. “Çdo gazetar i refuzuar meriton një arsye të qartë, specifike dhe transparente për mohimin e tyre.”
IPI të premten i dërgoi një letër shefit të NATO-s, Mark Rutte, së bashku me 14 organizata për lirinë e shtypit, duke i bërë thirrje aleancës të rishqyrtojë akreditimet.
“Nëse qeveritë pritëse mund t’i përjashtojnë në mënyrë efektive gazetarët nga ngjarjet ndërkombëtare të medias, kjo duhet… të deklarohet hapur”, tha Işın Eliçin, një gazetare në median e pavarur Halk TV, akreditimi i së cilës iu refuzua.
“Një përjashtim i pashpjegueshëm i gazetarëve kufizon lirinë e medias dhe në fund të fundit kufizon të drejtat e publikut… për të marrë informacion të pavarur në lidhje me punën e NATO-s”, tha ajo.
Ben Ward, një zëvendësdrejtor në degën e Evropës të Human Rights Watch, tha se “zyrtarët e NATO-s duhet ta bëjnë të qartë se një aleancë e bazuar në vlerat e përbashkëta të demokracisë, sundimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut nuk mund ta tolerojë në asnjë mënyrë qasjen shumë represive të autoriteteve turke në prag të samitit.”
Masat e Turqisë po e bëjnë NATO-n të ndihet në siklet gjithashtu.
Samiti “nuk duhet të përdoret si justifikim për një goditje”, tha një diplomat i NATO-s.
“Ne i ndjekim nga afër këto zhvillime dhe i ngremë këto çështje rregullisht në kontaktet tona dypalëshe”, shtoi një diplomat i lartë i NATO-s. Të dyve iu dha anonimiteti për të folur lirisht.
Në përgjigje, aleanca është në kontakt me zyrtarët turq për të rishqyrtuar listën e akreditimeve, sipas një personi të njohur me çështjen.
“Kur një qeveri autoritare organizon samitin, ju merrni akreditim arbitrar të medias dhe >200 persona të ndaluar në një operacion ‘parandalues’”, tha Nacho Sánchez Amor, ligjvënësi kryesor i Parlamentit Europian për Turqinë, në një postim në rrjetet sociale . “Mjerisht, asnjë nga këto nuk duket se po e mban Rutte zgjuar natën.”
Qeveria turke nuk iu përgjigj një kërkese për koment nga POLITICO.
Turqia renditet e 163-ta nga 180 vende në indeksin e lirisë së shtypit të Reporterëve pa Kufij , deri më tani më i ulëti për çdo vend tjetër prej 32 anëtarëve të aleancës së NATO-s. Vendi ka numrin e tretë më të lartë të gazetarëve të burgosur në Evropë, pas Azerbajxhanit dhe Rusisë.
