Moslejimi i juristëve shqiptarë që ta japin provimin e gjyqësorit në gjuhën shqipe përbën shkelje të drejtpërdrejtë të të drejtave kushtetuese, ligjore dhe standardeve evropiane, si dhe cënon parimin e barazisë reale në sistemin e drejtësisë dhe barazisë profesionale e shkencore në RMV.
- Shkelje kushtetuese dhe ligjore- Gjuha shqipe është gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut, sipas Kushtetutës dhe Ligjit për përdorimin e gjuhëve. Mohimi i së drejtës për përdorimin e shqipes në një provim shtetëror të gjyqësorit, që është kusht për ushtrimin e funksioneve gjyqësore, përbën: -kufizim mbi bazë etnike dhe gjuhësore,
-cënim të parimit të barazisë para ligjit,
-pengesë institucionale për qasje të barabartë në profesionet juridike.
- Pasoja serioze për sistemin e drejtësisë- Ky veprim: – krijon përjashtim sistematik të juristëve shqiptarë nga gjyqësori,
- ndikon drejtpërdrejt në përfaqësimin etnik jo të drejtë në gjykata dhe prokurori,
-
dëmton besimin e qytetarëve shqiptarë në drejtësinë shtetërore,
Një drejtësi pa përfaqësim të barabartë nuk mund të jetë as e paanshme dhe as funksionale.
- Kundër standardeve evropiane- Standardet e BE-së dhe Këshillit të Evropës kërkojnë:
- barazi gjuhësore,
-
qasje të barabartë në shërbimet publike dhe
-
mosdiskriminim në procedurat shtetërore
Praktika aktuale bie ndesh me kriteret e Kopenhagës dhe raportet e progresit të BE-së për RMV-në.
4.Mesazh i gabuar politik dhe institucional- Ndërkohë që deklarohet përkushtim për barazi dhe integrim evropian, në praktikë:
- pengohet avancimi profesional i juristëve – shqiptarë
-
relativizohet statusi real i gjuhës shqipe
-
prodhohet ndjenjë përjashtimi dhe padrejtësie.
- Kërkesa konkrete- Institucionet përgjegjëse duhet urgjentisht:
-Të mundësojnë dhënien e provimit të gjyqësorit në gjuhën shqipe,
- Të harmonizojnë aktet nënligjore me Kushtetutën dhe Ligjin për gjuhët,
-
Të garantojnë barazi reale dhe jo formale në sistemin e drejtësisë
,,Drejtësia nuk matet vetëm me ligje, por me barazi në qasje. Pa gjuhën shqipe në provimin e gjyqësorit, nuk ka drejtësi gjithëpërfshirëse dhe as shtet realisht multietnik.”
