Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po përshkallëzon presionin ndaj Iranit duke imponuar një bllokadë të plotë të Ngushticës së Hormuzit, ndërsa Teherani ka vendosur tashmë kufizime në kalimin e anijeve.
“Që tani e tutje, Marina e Shteteve të Bashkuara do të fillojë procesin e BLLOKIMIT të çdo anijeje që përpiqet të hyjë ose të dalë nga Ngushtica e Hormuzit”, tha Trump në një postim duke këmbëngulur se liria e lundrimit duhet të rivendoset plotësisht.
Kontradikta e dukshme – të kërcënojë, pra, të bllokojë një rrugë detare, një nga më të rëndësishmet në botë për transportin e naftës, të cilën ai vetë po kërkon urgjentisht ta hapë – pasqyron kompleksitetin e strategjisë gjeopolitike dhe ekonomike të Uashingtonit, shpjegon CNN në analizën e saj.
Kontroll i pjesshëm i Ngushticës së Hormuzit nga Irani dhe “taksa” për anijet cisternë
Ngushtica e Hormuzit teknikisht nuk është e mbyllur, por operon nën kontroll të rreptë nga Irani. Teherani lejon kalimin e disa anijeve cisternë, shpesh duke ngarkuar tarifa të larta deri në dy milionë dollarë për anije.
Ndërkohë, Irani vazhdon të eksportojë naftë përmes rajonit, duke ruajtur të ardhura të konsiderueshme edhe në mes të konfliktit. Sipas të dhënave në dispozicion, eksportet iraniane të naftës jo vetëm që nuk janë ulur, por në fakt janë rritur në muajt e fundit.
Ky realitet krijon një dilemë kritike për SHBA-në: një mbyllje e plotë e transportit detar në Ngushticën e Hormuzit mund ta dëmtojë ekonomikisht Teheranin, por në të njëjtën kohë do të ketë pasoja serioze në tregun global të energjisë.
Luftë ekonomike me rrezik për tregun global
Bllokimi i Ngushticës së Hormuzit është një mjet i fuqishëm presioni, pasi mund të kufizojë ndjeshëm të ardhurat e Iranit nga nafta, të cilat financojnë si ekonominë e tij ashtu edhe aktivitetet e tij ushtarake.
Megjithatë, ky opsion mbart rrezik të konsiderueshëm. Një bllokadë e plotë mund të shkaktojë rritje të çmimeve të naftës dhe gazit në nivel ndërkombëtar, duke ndikuar drejtpërdrejt në ekonomitë dhe konsumatorët, përfshirë Shtetet e Bashkuara.
Deri më sot, Uashingtoni ka shmangur ndërmarrjen e një veprimi kaq drastik, madje duke lejuar kalimin e tankerëve iranianë me qëllim ruajtjen e një ekuilibri relativ në çmimet e energjisë.
Lëvizje kontradiktore: Sanksione dhe lehtësim në të njëjtën kohë
Strategjia e SHBA-së karakterizohet nga lëvizje kontradiktore. Nga njëra anë, administrata Trump ka vendosur sanksione të ashpra ndaj naftës iraniane për vite me radhë, veçanërisht pasi SHBA-të u tërhoqën nga marrëveshja ndërkombëtare mbi programin bërthamor të Iranit në vitin 2018.
Nga ana tjetër, kohët e fundit lehtësoi përkohësisht kufizimet, duke i lejuar Iranit të nxjerrë në treg sasi të mëdha të naftës së ruajtur. Ky veprim liroi rreth 140 milionë fuçi, duke ndihmuar në mbajtjen e çmimeve të ulëta.
Në të njëjtën kohë, SHBA-të kanë koordinuar veprime ndërkombëtare për të çliruar rezervat strategjike të naftës, ndërkohë që kanë lehtësuar gjithashtu kufizimet mbi eksportet ruse të naftës, në një përpjekje për të rritur furnizimin.
Strategjia e presionit që synon t’i japë fund konfliktit
Bllokada e planifikuar e Ngushticës së Hormuzit duket të jetë pjesë e një presioni më të gjerë strategjik mbi Iranin, që synon t’i japë fund konfliktit me kushte të favorshme për SHBA-në.
Në të njëjtën kohë, Uashingtoni po përpiqet të gjejë një ekuilibër midis ushtrimit të presionit dhe shmangies së një krize energjetike që mund të godasë ekonominë globale.
Megjithatë, me lëvizjen e tij, Trump rrezikon t’i rrisë çmimet e naftës dhe gazit edhe më shumë, me qëllim që të maksimizojë presionin mbi Teheranin.
