Vizita e Donald Trump në Pekin ishte një imazh i inskenuar me kujdes i afrimit, por nuk e fsheh realitetin e konfrontimit SHBA-Kinë.
Të dy udhëheqësit u prezantuan si të njohur të vjetër që po ribashkoheshin në një afrim diplomatik, që kulmoi me një tur privat në Zhongnanhai, bërthamën e ruajtur rëndë të pushtetit kinez, Partinë Komuniste të Kinës.
Megjithatë, të gjitha imazhet, që nga darka luksoze, dollitë , te shëtitja në kopshtet mbresëlënëse dhe dhuratat, nuk ishin në gjendje të “sfidonin gravitetin”, shkruan karakteristikisht Axios, duke dashur të theksojë si të pashmangshëm rivalitetin midis dy superfuqive.
Realiteti që fshihet pas komplimenteve
Axios këmbëngul se i gjithë ky imazh i vizitës funksionon pothuajse si teatër politik. Pas shtrëngimeve të duarve dhe komplimenteve, dinamikat themelore të marrëdhënieve SHBA-Kinë nuk kanë ndryshuar. Në vend të konvergjencës, strukturat e pushtetit, politikat ekonomike dhe strategjitë e sigurisë vazhdojnë t’i largojnë më tej dy vendet.
Realiteti gjeopolitik dhe ekonomik i sjell në mënyrë të pashmangshme të dy vendet në konflikt, në një kuptim siç e deklaroi Tukididi me cinizëm realitetin e konfliktit Athinë-Spartë në Luftën e Peloponezit.
Sipas Axios, vizita e presidentit amerikan u karakterizua nga një kontradiktë e fortë, pasi u paraqit publikisht një imazh bashkëpunimi dhe komplimentesh, ndërsa në sfond vazhdon një antagonizëm i thellë dhe shumështresor që nuk tregon shenja zbutjeje.
Trump dukej se po kërkonte një fazë të re të marrëdhënieve më të ngushta ekonomike, por ky drejtim bie ndesh me një kurs dhjetëvjeçar të shkëputjes që tani është rrënjosur si një realitet politik në të dy anët e Paqësorit.
Axios thekson se tensionet nuk janë të përkohshme, por strukturore. SHBA-të kanë shtrënguar kufizimet mbi investimet dhe aksesin teknologjik kinez, ndërsa Kina përgjigjet me strategjitë e veta të vetëmjaftueshmërisë dhe kontrollit të burimeve kritike. Në këtë kontekst, samiti nuk e ndryshon drejtimin, thjesht e “zbut” atë përkohësisht në aspektin e komunikimit.
Takimi u përqendrua në njoftimet tregtare dhe ekonomike që u paraqitën si të rëndësishme, por sipas Axios, është më shumë një ripërcaktim i ekuilibrave ekzistues sesa një arkitekturë e re e marrëdhënieve.
Marrëveshja e supozuar për të blerë 200 avionë Boeing nga Kina, angazhimet për produktet bujqësore amerikane me vlerë rreth 10 miliardë dollarë në vit dhe diskutimi për një kuadër më të gjerë tregtar prej 30 miliardë dollarësh paraqiten si shifra mbresëlënëse, por Axios nuk i sheh ato si një ndryshim të konsiderueshëm në bilancin tregtar.
“Ndërsa të dy udhëheqësit sillen me edukatë, qeveritë e tyre po punojnë me ethe prapa skenave për të zvogëluar ndërvarësinë e tyre”, në një nivel ekonomik dhe teknologjik, vëren në dukje në mënyrë karakteristike botimi amerikan, duke nënvizuar se “ata kryesojnë rivalitetin më të rrezikshëm në botë, duke shfaqur një miqësi që asnjëra prej qeverive të tyre nuk duket e gatshme ta ruajë”.
Asnjë angazhim i qartë për Iranin
Një nga pikat më të ndjeshme të bisedimeve ishte roli i Kinës në Iran dhe dimensioni i tij më i gjerë energjetik dhe ushtarak. Trump pretendoi se Xi siguroi se Kina nuk do ta furnizonte Iranin me pajisje ushtarake, por në të njëjtën kohë pranoi se Pekini vazhdon të blejë sasi të konsiderueshme të naftës iraniane dhe nuk dëshiron që kjo marrëdhënie të ndërpritet.
Axios thekson një paqartësi karakteristike këtu, në kuptimin që edhe nëse ka pasur siguri diplomatike, nuk ka asnjë tregues të një ndryshimi strategjie nga Kina.
Pamja që del në pah është se Irani funksionon më shumë si një fushë negociatash simbolike sesa si një fushë marrëveshjeje reale.
CNN mbi “fitimet” nga vizita në Kinë
Sipas analizës së CNN, pritjet se samiti mund të çonte në një kontribut të konsiderueshëm kinez në çështje kritike ndërkombëtare, siç është konflikti me Iranin, nuk u konfirmuan.
CNN vëren se, pavarësisht deklaratave publike rreth bashkëpunimit dhe ndërmjetësimit të mundshëm, në praktikë Pekini nuk duket se e ka ndryshuar qëndrimin e tij.
Kina vazhdon të mbajë lidhje të ngushta energjetike dhe diplomatike me Iranin, ndërkohë që njëkohësisht e projekton veten si një forcë stabiliteti pa u angazhuar aktivisht në nismat amerikane.
Për më tepër, njoftimet zyrtare nga Shtëpia e Bardhë në lidhje me hapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe pengimin e ambicieve bërthamore iraniane nuk u shoqëruan me angazhime të qarta kineze.
Në përgjithësi, CNN arrin në përfundimin se “arritjet” e vizitës janë më shumë komunikuese sesa thelbësore.
Gazeta Washington Post mban një qëndrim edhe më kritik, duke argumentuar se Trump erdhi në samit pa një kuadër të qartë strategjik dhe u largua pa angazhime specifike apo rezultate të prekshme.
Sipas gazetës, samiti u karakterizua nga teatralitet i lartë diplomatik, por performancë e ulët substanciale. Pavarësisht deklaratave për një “moment historik” dhe një epoke të re në marrëdhëniet SHBA-Kinë, nuk u arrit ndonjë përparim i rëndësishëm.
Gjithashtu thekson se ideja e një “G-2”, domethënë një botë e përcaktuar nga dy superfuqi të barabarta, i shërben më shumë nevojave simbolike dhe politike sesa dinamikës reale të marrëdhënies. Kina, sipas analizës, shfrytëzon momente të tilla për të përforcuar imazhin e saj si një fuqi globale e barabartë, edhe nëse negociatat aktuale nuk prodhojnë konvergjencë të konsiderueshme.
Trump e “mati” Xi-në
Në një vëzhgim më të thellë të asaj që pamë, Trump u largua nga Pekini duke shfaqur një qasje më të kujdesshme dhe delikate se zakonisht, duke kuptuar se me kë kishte përballë. Nuk është e qartë se çfarë kërkonte të fitonte presidenti amerikan nga vizita.
Nuk ka gjasa që ai të ketë kërkuar diçka më shumë sesa një qasje më pozitive midis vendeve, të cilat mbeten në një trajektore konkurrence të ashpër, pavarësisht klimës pozitive midis dy udhëheqësve, dhe kjo është e njohur për të dy.
Ndoshta Trump në fund të fundit donte vetëm ta “matte” Xi-në, për të parë saktësisht se çfarë ka në mendje udhëheqësi kinez, siç bëjnë shpesh biznesmenët në kontaktet e tyre paraprake përpara marrëveshjeve të biznesit, duke e ditur saktësisht se cili është realiteti në marrëdhëniet SHBA-Kinë, pavarësisht fotografive të bukura dhe gjesteve të ngrohta. Nëse ai ia doli të mësonte se çfarë i duhet presidentit amerikan mbetet e panjohur, ashtu siç mbetet e panjohur se çfarë u diskutua pas kamerave.
