Një studim i ri ofron një shpjegim hipotetik interesant për një nga misteret më të mëdha të antikitetit: ndërtimin e Piramidës së Madhe të Gizës.
Studimi i botuar së fundmi në NPJ Heritage Science propozon një metodë inovative për ndërtimin e tij: një rampë spirale perimetrale (Integrated Edge-Ramp – IER) që gradualisht “zhduket” gjatë ndërtimit.
Misteri që na ka pushtuar për shekuj me radhë
Ndërtimi i Piramidës së Madhe të Egjiptit ka qenë një nga enigmat më të mëdha arkeologjike. Pavarësisht madhësisë së saj mbresëlënëse dhe gjeometrisë së saktë, nuk kanë mbijetuar burime të shkruara për të shpjeguar se si punëtorët e Mbretërisë së Vjetër arritën të ngrinin dhe vendosnin rreth 2.3 milion gurë, disa prej të cilëve peshonin deri në 15 ton.
Teoria e re
Sipas një studimi të kohëve të fundit nga shkencëtari i kompjuterave Vicente Luis Rosell Roig, Piramida e Madhe e Gizës mund të jetë ndërtuar duke përdorur një rampë spirale “perimetrike” të ndërtuar në strukturë. Kjo rampë, e fshehur gradualisht ndërsa monumenti ndërtohej, do të kishte lejuar që gurët të transportoheshin lart pa pasur nevojë për struktura të mëdha të jashtme.
Ky model, i bazuar në simulime, algoritme logjistike dhe analizë të elementëve të fundëm, prodhon parashikime të testueshme (siç janë shenjat e mbushjes së skajeve ose veshja e qosheve) dhe është në përputhje me disa boshllëqe të identifikuara nga muografia. Kjo është një hipotezë që mund të testohet nga studime arkeologjike ose gjeofizike të ardhshme, jo provë përfundimtare.
Një projekt preciz
Piramida me një bazë prej rreth 230 metrash dhe një lartësi fillestare prej rreth 147 metrash, kërkoi një koordinim të jashtëzakonshëm gjatë mbretërimit të Faraonit Khufu. Modeli i ri tregon se punëtorët mund të kishin vendosur një gur çdo katër deri në gjashtë minuta, një shpejtësi që bën të mundur përfundimin e projektit në 14 deri në 21 vjet. Kur përfshihen minierat, transporti dhe ndërprerjet, koha totale arrin 20 deri në 27 vjet, në përputhje me vlerësimet ekzistuese.
Teknologjia e kohës
Rosell Roig kujton se ndërtuesit nuk kishin vegla hekuri apo rrotulla, por mbështeteshin në dalta bronzi, sajë të lubrifikuara me ujë, litarë, leva, struktura prej dheu dhe anije të lumit Nil. Modeli i tij përcakton parametra të tillë si pjerrësia e rampës, gjerësia e shtegut dhe fërkimi për të llogaritur shkallën e kërkuar të punës.
Rampa që “u zhduk”
IER (Integrated Edge-Ramp), siç e quan studiuesi modelin e ri, funksionon si një shteg i përkohshëm spiral përgjatë skajeve të piramidës. Ai u formua duke lënë jashtë përkohësisht shtresa të caktuara të jashtme guri, të cilat u mbushën nga lart poshtë ndërsa ndërtimi përparonte, duke lënë pak ose aspak gjurmë të dukshme.
Stabiliteti strukturor dhe simulimet
Studimi përfshin analizën e elementeve të fundme për të simuluar presionet e ushtruara në secilën fazë. Rezultatet tregojnë se streset dhe sedimentimet mbetën brenda kufijve realistë për gurin gëlqeror të kohës, duke konfirmuar se piramida ishte në gjendje të mbështeste peshën e saj gjatë ndërtimit.
Lidhja me boshllëqet misterioze
Teknologjitë e imazherisë kanë identifikuar zgavra të pashpjegueshme brenda piramidës. Modeli i ri përputhet me gjeometrinë e këtyre boshllëqeve, duke sugjeruar se ato mund të jenë mbetje të rampës së fshehur dhe jo anomali të rastësishme strukturore.
Një teori që mund të testohet
Një nga avantazhet më të rëndësishme të propozimit është se ai prodhon parashikime të testueshme. Rosell Roig thotë se gjurmët e mbushjes së skajeve ose konsumimit në qoshe mund ta konfirmojnë ose hedhin poshtë modelin. Studimi kombinon kontabilitetin, gjeometrinë dhe analizën mekanike në një kornizë të vetme, duke ofruar një shpjegim të realizueshëm për ndërtimin e monumentit.
Nëse kërkimet e ardhshme arkeologjike konfirmojnë provat e parashikuara, kjo teori mund të kontribuojë ndjeshëm në kuptimin tonë se si u ndërtua Piramida e Madhe. Jo vetëm me fuqi të egër njerëzore, por edhe me planifikim të kujdesshëm, saktësi mekanike dhe një metodë ndërtimi që u zhduk në vetë punën e përfunduar.
