Krijimin e një tubacioni të ri nafte që do të lidhë fushat e Basrës në Irak me terminalin mesdhetar të Turqisë në Ceyhan dhe që synon të zvogëlojë varësinë nga Ngushtica e Hormuzit e propozon kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), Fatih Birol, sipas gazetës turke Hürriyet.
Siç raporton Bloomberg duke cituar intervistën e publikuar të dielën, Birol theksoi se një tubacion Basra-Ceyhan mund të jetë një projekt veçanërisht tërheqës dhe vendimtar si për Irakun ashtu edhe për Turqinë, ndërsa do të rriste ndjeshëm sigurinë e furnizimit me energji të rajonit më të gjerë, veçanërisht nga perspektiva e Evropës. Në të njëjtën kohë, ai shprehu vlerësimin se çështjet e financimit mund të zgjidhen, duke theksuar se koha është e përshtatshme për promovimin e një projekti të tillë.
Propozimi vjen në një kohë të paqëndrueshmërisë së shtuar në Lindjen e Mesme. Irani të shtunën rivendosi kufizimet në transportin detar në Ngushticën e Hormuzit, më pak se 24 orë pasi kishte njoftuar se do ta rihapte atë për transportin tregtar. Si rezultat, tankerët e gazit natyror të lëngshëm ndryshuan kurs, pas paralajmërimeve nga Teherani se kalimi vendimtar ishte mbyllur përsëri.
Iraku varet shumë nga Ngushtica e Hormuzit për eksportet e naftës nga porti i Basrës në Gjirin Persik, i cili ka rezerva prej rreth 90 miliardë fuçish dhe mbulon pothuajse 90% të eksporteve totale të vendit.
“Dëmi është bërë tashmë dhe është e vështirë të ndryshohet”, tha Birol duke iu referuar Ngushticës së Hormuzit. Siç theksoi ai, një tubacion i ri është një domosdoshmëri për Irakun, një mundësi për Turqinë dhe në të njëjtën kohë një faktor kritik në forcimin e sigurisë energjetike të Evropës, duke nënvizuar se duhet të trajtohet si një projekt strategjik.
Zbatimi i projektit kërkon një marrëveshje politike midis Turqisë dhe Irakut, të cilën, vuri në dukje ai, e konsideron të realizueshme. Në të njëjtën kohë, ai vlerësoi se edhe Evropa mund të mbështesë financimin e projektit. Turqia ka propozuar tashmë zgjatjen e tubacionit ekzistues që lidh Ceyhanin me depozitat e Kirkukut në jug, si pjesë e një plani më të gjerë për të krijuar një korridor tregtar shumëmiliardësh, i cili do të shtrihet nga porti i Faw në Basrën jugore deri në kufirin turk.
Në të njëjtën kohë, Turqia, Siria dhe Jordania kanë rënë dakord së fundmi për të modernizuar infrastrukturën hekurudhore dhe rrugore, me qëllim krijimin e një korridori të vetëm që lidh Evropën Jugore me Gjirin Persik.
