Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, do të ushtrojë presion mbi kompanitë evropiane të armëve javën e ardhshme që të rrisin investimet dhe të rrisin prodhimin, ndërsa aleanca e mbrojtjes kërkon të forcojë aftësitë ushtarake të kontinentit dhe të qetësojë Presidentin e SHBA-së, Donald Trump.
Rutte do të takohet me grupet kryesore evropiane të mbrojtjes në Bruksel për t’i nxitur ata të veprojnë shpejt dhe të hedhin themelet për njoftimet kryesore në samitin vjetor të NATO-s në Ankara në korrik, thanë për FT njerëz të njohur me çështjen.
Përpara takimit, kompanive u është kërkuar të ndajnë informacion në lidhje me investimet e mëdha dhe aftësinë e tyre për të rritur prodhimin, me një fokus të veçantë në fusha të tilla si mbrojtja ajrore dhe raketat me rreze të gjatë veprimi.
Rutte takohet rregullisht me drejtuesit më të lartë të mbrojtjes në Evropë, por mbledhja e përfaqësuesve të një numri të madh kompanish në një takim të vetëm është e pazakontë, thanë njerëz në industri. Mesazhi i tij mbi atë që aleanca pret nga grupet nënvizon gjithashtu urgjencën brenda NATO-s për të demonstruar zgjerimin industrial në takimin e liderëve në Turqi.
Shumë nga prodhuesit më të mëdhenj të armëve në kontinent, si Rheinmetall, Safran, Airbus, Saab, MBDA dhe Leonardo, pritej të dërgonin përfaqësues në takim.
Airbus tha: “Ne nuk komentojmë mbi detajet e takimeve private dhe joformale.” Rheinmetall, MBDA dhe Leonardo refuzuan të komentonin. Safran dhe Saab nuk iu përgjigjën menjëherë një kërkese për koment.
NATO dëshiron që prodhuesit e armëve të Evropës të ndihmojnë në përmbushjen e kërkesave të Trump për më shumë shpenzime në mbrojtje, ndërsa blloku kërkon të adresojë zemërimin e tij për dështimin e perceptuar të aleancës për të mbështetur luftën e tij kundër Iranit. Investimet synojnë gjithashtu të zvogëlojnë varësinë e kontinentit nga SHBA-ja, mes shqetësimeve në rritje rreth angazhimit të Uashingtonit ndaj rajonit.
Në samitin e NATO-s të vitit të kaluar në Hagë, anëtarët ranë dakord për thirrjen e Trump për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 5 përqind të PBB-së. Përqendrimi i takimit të Ankarasë te marrëveshjet e armëve do të tregonte ndikimin e këtij njoftimi dhe do t’i lejonte Trump të merrte meritat, thanë zyrtarët e informuar mbi përgatitjet.
«Bëhet fjalë për ta bërë rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes të duket më reale», tha një nga zyrtarët.
Rutte dëshiron që kompanitë e mbrojtjes të Evropës të investojnë me shpejtësi pa pritur urdhra të rinj të rëndësishëm nga qeveria.
Kompanitë evropiane të armëve dhe ministritë e mbrojtjes janë përplasur vitet e fundit mbi shkakun rrënjësor të mungesës së prodhimit ushtarak në kontinent. Kompanitë kanë akuzuar qeveritë se nuk kanë nënshkruar mjaftueshëm kontrata prokurimi afatgjata, ndërsa shtetet argumentojnë se sektori nuk ka arritur të rrisë kapacitetin e prodhimit mjaftueshëm shpejt.
Pavarësisht këtyre tensioneve, Rutte dëshiron gjithashtu të dëgjojë nga kompanitë rreth pengesave në rritjen e prodhimit për të përmbushur nevojat e NATO-s, thanë dy persona në industri.
Ndërsa grupet evropiane kanë ndërmarrë hapa për të adresuar mungesën e municioneve, qasja në raketa me distanca të gjata është tani një nga problemet kryesore për kryeqytetet evropiane.
Berlini po përpiqet të blejë raketa amerikane Tomahawk për të forcuar mbrojtjen e tij kundër Rusisë, një përpjekje që është bërë më urgjente pasi Pentagoni hoqi dorë nga planet për të vendosur pajisjet e veta. Në të njëjtën kohë, Evropa po u bën presion kompanive vendase që të përshpejtojnë planet për të zhvilluar alternativa.
Pentagoni në fillim të majit njoftoi planet për të tërhequr 5,000 trupa nga Gjermania për shkak të një mosmarrëveshjeje midis Trump dhe Kancelarit Friedrich Merz për luftën në Iran. Ky konflikt ka bërë që SHBA-të të djegin “vite” të municioneve kritike.
