Një fazë e re e fenomenit natyror El Niño mund të fillojë në javët e ardhshme, paralajmëron OKB-ja e cila mund të përforcojë më tej temperaturat globale tashmë të rritura për shkak të ndryshimeve klimatike.
Organizata Botërore Meteorologjike tha se ky El Niño pritet të forcohet gjatë vitit 2026, duke shkaktuar ngjarje ekstreme të motit në pjesën më të madhe të planetit.
Parashikimet nga shërbimet kombëtare të motit tregojnë se mund të zhvillohet në një nga më të fuqishmit e regjistruar ndonjëherë – një “super-El Niño” i mundshëm.
Parashikimi i saktë i kohës dhe intensitetit të fenomenit mbetet i vështirë, me shkencëtarët që monitorojnë nga afër një zonë karakteristike të Paqësorit qendror për të gjetur të dhëna.
Ujëra të ngrohta në thellësitë e Paqësorit
El Niño formohet kur një ndryshim në modelet e erës lejon që ujërat më të ngrohta të përhapen në të gjithë Oqeanin Paqësor tropikal. Edhe pse një fenomen i tillë ishte parashikuar, shumë shkencëtarë vlerësojnë se vala e ardhshme do të jetë jashtëzakonisht e fortë.
“Jemi shumë të bindur se një ngjarje e madhe po afron”, tha profesori Adam Scaife, kreu i parashikimit në Zyrën Meteorologjike të Mbretërisë së Bashkuar. “Madje mund të jetë një ngjarje që thyen rekord”.
Të dhënat nga satelitët, anijet lundruese dhe sensorët nënujorë tregojnë një valë të madhe uji jashtëzakonisht të ngrohtë – më shumë se 6 gradë Celsius më të lartë se mesatarja në disa vende – që lëviz drejt lindjes nën sipërfaqen e Paqësorit.
Michelle L’Heureux, një fizikane në Qendrën e Parashikimit të Klimës të NOAA-s, vuri në dukje se kjo nxehtësi “rivalizon disa nga El Niño-t më të fortë që kemi parë”. Kjo nxehtësi nënujore zakonisht i paraprin rritjes së temperaturave sipërfaqësore, të cilat nga ana tjetër prishin modelet globale të motit.
Ndikimet dhe rreziqet globale
“Kushtet e El Niños do t’i hedhin benzinë zjarrit të një bote që tashmë po ngrohet”, paralajmëroi Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres. “Ndikimet do të jenë më të rënda, do të përhapen më shpejt dhe do të kalojnë kufijtë me një shpejtësi shkatërruese”.
Nuk ka dy El Niño të njëjta dhe efektet e tyre ndryshojnë sipas rajonit dhe kohës së vitit. Një El Niño i fortë zakonisht shkakton thatësirë dhe temperatura të larta në Amerikën e Jugut, Azinë Juglindore dhe Australi, duke rritur rrezikun e zjarreve në pyje.
Në të njëjtën kohë, kjo mund të dobësojë musonin indian dhe të shkaktojë kushte më të thata në pjesën veriore të rajonit më të gjerë të Bririt të Afrikës, ndërsa në Shtetet e Bashkuara jugore rrit rrezikun e përmbytjeve.
Në Evropë, efektet janë më pak të parashikueshme, megjithatë El Niño mund të çojë në fillime më të buta dhe funde më të ftohta të dimrit në Mbretërinë e Bashkuar.
Pasojat ekonomike dhe klimatike
Ngjarjet e mëparshme të El Niño-s janë lidhur me rritjen e çmimeve të ushqimeve dhe humbje prej qindra miliardësh apo edhe triliona dollarësh në të gjithë botën, ndërsa dështimet e të korrave dhe ndërprerjet e tregtisë godasin zinxhirët e furnizimit dhe ekonomitë.
Fenomeni zakonisht arrin kulmin rreth Krishtlindjeve, duke e bërë të vështirë parashikimin nëse do të thyejë një rekord. Evolucioni i tij varet kryesisht nga modelet e erës, të cilat L’Heureux tha se janë “ndryshorja më e madhe”.
Edhe nëse El Niño i këtij viti nuk arrin nivele “super”, ndikimet e tij mund të jenë ekstreme, pasi njerëzimi nuk ka përjetuar kurrë një fenomen El Niño në një planet kaq të ngrohtë.
Viti më i nxehtë në histori?
“Viti 2027 tani ka shumë të ngjarë të jetë viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë”, tha Zeke Hausfather, një shkencëtar i klimës në Berkeley Earth në SHBA.
Ai kujtoi se në vitin 1998, “patëm një El Niño tepër të fortë dhe një vit jashtëzakonisht të ngrohtë për atë kohë”. Nëse do të ndodhte sot, shtoi ai, “do të konsiderohej një vit jashtëzakonisht i ftohtë në krahasim me dy dekadat e fundit”.
“Kjo tregon se sa i madh është ndikimi njerëzor në klimë”, përfundoi ai.
