Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, reagoi me intensitet të veçantë kur u informua se një avion luftarak amerikan F-15 u rrëzua mbi territorin iranian më 3 prill, duke lënë të zhdukur dy anëtarë të ekuipazhit.
Sipas një raporti ekskluziv nga Wall Street Journal, Trump “u bërtiti ndihmësve të tij për orë të tëra” sapo situata u bë e ditur duke shprehur shqetësim të fortë për fatin e dy pilotëve amerikanë, por edhe për implikimet politike të një dështimi të mundshëm të Operacionit “Epic Fury” kundër Iranit.
Sipas një zyrtari të lartë të cituar nga gazeta, reagimi i Trump ishte aq i fortë sa shkaktoi shqetësim midis stafit të Shtëpisë së Bardhë gjatë menaxhimit të krizës.
Operacioni i shpëtimit dhe zhvillimet në terren
Rrëzimi i avionit luftarak amerikan shkaktoi menjëherë një operacion kërkim-shpëtimi me rrezik të lartë brenda territorit iranian. Njëri nga dy pilotët u shpëtua relativisht shpejt nga forcat amerikane, pasi arriti të hidhej nga avioni luftarak përpara se të rrëzohej.
Piloti i dytë, një oficer i sistemeve të armëve, qëndroi në territorin iranian për më shumë se 24 orë dhe arriti t’i shmanget forcave iraniane, duke lëvizur në terren të vështirë dhe duke komunikuar me autoritetet amerikane derisa u gjet.
Shpëtimi i tij i fundit u zhvillua në një operacion të forcave speciale gjatë natës, në një nga pjesët më të rrezikshme të misionit.
Përjashtimi i Trump nga dhoma e krizës e Shtëpisë së Bardhë
Gjatë gjithë operacionit, kriza u menaxhua nga dhoma e operacioneve të Shtëpisë së Bardhë, me pjesëmarrjen e zyrtarëve të lartë, përfshirë Zëvendëspresidentin J.D. Vance dhe Shefen e Shtabit Susie Wiles.
Sipas raportit, Trump nuk ishte në dhomë gjatë fazave më kritike të operacionit. Në vend të kësaj, ai u informua me telefon në momente të caktuara kohore.
Një zyrtar i cituar nga WSJ tha se ky vendim u mor sepse ndihmësit e Trump besonin se “padurimi” i tij dhe reagimi i fortë emocional mund ta bënin të vështirë koordinimin operativ.
Frika nga një përsëritje e krizave historike
Raporti pohon gjithashtu se Trump dyshohet se kishte frikë të fortë nga një përsëritje e ngjarjeve historike, me referenca për krizën e pengjeve të vitit 1979 në Iran, e cila kishte njollosur presidencën e Jimmy Carter.
Sipas burimeve të gazetës, kjo analogji historike ndikoi në reagimin e tij emocional në kohën e krizës.
Vendosja në Shtëpinë e Bardhë
Shtëpia e Bardhë, në një deklaratë zyrtare, as nuk e konfirmoi dhe as nuk e mohoi përjashtimin e presidentit nga dhoma e operacioneve. Zëdhënësja e përshkroi Trumpin si “një udhëheqës të qëndrueshëm që veproi duke pasur parasysh sigurinë e vendit”.
Në të njëjtën kohë, ai theksoi se operacioni synonte të parandalonte Iranin nga pajisja me armë bërthamore, duke e paraqitur atë si një veprim të suksesshëm ushtarak me zero humbje për SHBA-në.
Raporti ka ngjallur debat rreth menaxhimit të krizave në Shtëpinë e Bardhë dhe rolit të Trump në operacionet ushtarake me intensitet të lartë.
Pavarësisht suksesit të shpëtimit, imazhi i një presidenti që lihet jashtë informimeve kritike nga stafi i tij pritet të nxisë polemika politike në SHBA.
