Bashkimi Evropian ka një rol kyç për të luajtur në sigurimin e një armëpushimi të qëndrueshëm midis Iranit dhe SHBA-së që adreson shqetësimet në lidhje me ambiciet bërthamore të Teheranit, tha për POLITICO shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas.
“Nga operacionet detare të BE-së deri te ekspertiza bërthamore e fituar me mund, BE-ja mund të luajë një rol konkret në bërjen e çdo marrëveshjeje të qëndrueshme”, tha Kallas në komentet e ndara të hënën, ndërsa udhëtoi për në Islamabad për t’u takuar me udhëheqjen e Pakistanit.
Udhëtimi i Kallas vjen disa ditë pasi Uashingtoni arriti një marrëveshje të brishtë me Teheranin për të ndaluar luftimet dhe për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, e cila është bllokuar në mënyrë efektive për afërsisht tre muaj për shkak të kërcënimeve për sulme iraniane kundër anijeve tregtare.
Vendet evropiane dhe Mbretëria e Bashkuar kanë shmangur me kujdes çdo rol të drejtpërdrejtë ushtarak në konfliktin iranian, dhe refuzimi i tyre për të lejuar që bazat amerikane në kontinent të përdoren për operacione luftarake shkaktoi tensione të mëdha transatlantike, duke frustruar Presidentin e SHBA-së Donald Trump.
Megjithatë, Kallas argumentoi se BE-ja, e cila luajti një rol të madh në negocimin e marrëveshjes së mospërhapjes me Iranin, tashmë të skaduar, Planit të Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit (JCPOA), tani mund të bëjë një hap përpara për të ndihmuar në forcimin e armëpushimit dhe për të adresuar çështjet bërthamore.
“Me ndihmën e Pakistanit, tani po zhvillohet një shtytje e dobët diplomatike për të zgjatur armëpushimin SHBA-Iran dhe për të rihapur ngushticën”, tha ajo përpara takimeve me kryeministrin pakistanez Shehbaz Sharif, ministrin e jashtëm Muhammad Ishaq Dar dhe shefin e forcave të mbrojtjes, marshallin Syed Asim Munir.
“Por çdo marrëveshje e përkohshme duhet të pasohet nga bisedime më të thella mbi çështjen bërthamore, raketat, ndërmjetësimet dhe çështje të tjera”, shtoi Kallas.
Objektet e kërkimit bërthamor të Iranit u dëmtuan në sulmet amerikane-izraelite, por rezervat e uraniumit të pasuruar, i cili mund të përdoret si armë, mbeten në vend. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike, me seli në Vjenë, ka luajtur më parë një rol kyç në monitorimin e programit bërthamor të Iranit.
Por, meqenëse Trump është i pakënaqur me qëndrimin e Evropës ndaj luftës me Iranin, është e paqartë se çfarë roli – nëse ka – do t’u japin SHBA-të autoriteteve evropiane në bisedimet pas konfliktit.
Një lexim i takimit nga zyra e Darit nuk përmendi ndonjë rol të ardhshëm për Evropën në bisedime.
