Kushtet e armëpushimit midis SHBA-së dhe Iranit, rihapja e Ngushticës së Hormuzit, lëshimet ekonomike ndaj Teheranit dhe sigurimi nga ana e tij se nuk do të pajiset me armë bërthamore, janë përfshirë në draftin e marrëveshjes, të cilin CNN e ka në dispozicion.
Memorandumi i Mirëkuptimit me 14 pika nuk është publikuar ende zyrtarisht, por rrjeti amerikan mori një kopje të tekstit nga një zyrtar amerikan. Një diplomat që mësoi për tekstin gjatë samitit të G7 në Francë konfirmoi përmbajtjen e tij, ashtu si edhe dy burime të tjera diplomatike me njohuri për negociatat.
Sipas planit, SHBA-të do t’i lejonin Iranit të eksportonte naftë dhe petrokimikate, ndërsa Teherani do të fitonte akses në një fond zhvillimi prej 300 miliardë dollarësh nëse përmbush angazhimet për programin e tij bërthamor. Teksti nuk përfshin detaje mbi të ardhmen e rezervave të uraniumit të pasuruar në nivel të lartë të Iranit.
I njëjti burim i tha CNN se teksti pasqyron marrëveshjen e nënshkruar elektronikisht të dielën nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump, Zëvendëspresidenti J.D. Vance dhe Kryetari i Parlamentit iranian Mohammad Bagher Ghalibaf. Megjithatë, për shkak të sekretit të mbajtur nga të dyja palët mbi formulimin, mbetet e paqartë nëse drafti pasqyron me saktësi tekstin përfundimtar që pritet të nënshkruhet personalisht të premten në Zvicër. Në të njëjtën kohë, detajet teknike janë ende duke u finalizuar.
Zyrtarët amerikanë e kanë minimizuar rëndësinë e memorandumit duke e quajtur atë një “dokument politik” që nuk arrin të përfshijë angazhimet kritike që ata thonë se Irani ka bërë përmes kontakteve prapa skenave, veçanërisht mbi të ardhmen e programit të tij bërthamor. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj kërkesës së CNN për koment, ndërsa agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim e Iranit i përshkroi versionet e rrjedhura të tekstit si të pasakta.
Nënshkrimi zyrtar i Memorandumit të Mirëkuptimit pritet të premten, duke shkaktuar një periudhë 60-ditore për negocimin e marrëveshjes përfundimtare.
Drafti i marrëveshjes SHBA-Iran
- Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara, së bashku me aleatët e tyre, njoftojnë me nënshkrimin e këtij Memorandumi Mirëkuptimi ndërprerjen e menjëhershme dhe të përhershme të armiqësive në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, dhe zotohen se që nga tani e tutje nuk do të ndërmarrin veprime armiqësore kundër njëri-tjetrit dhe do të përmbahen nga kërcënimi ose përdorimi i forcës. Marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë dispozitat e këtij dhe neneve të tjera.
- Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara zotohen të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të secilës palë dhe të përmbahen nga ndërhyrja në punët e brendshme të palës tjetër.
- Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara angazhohen të negociojnë dhe të arrijnë një marrëveshje përfundimtare brenda një periudhe maksimale prej 60 ditësh, e cila mund të zgjatet me pëlqim të ndërsjellë.
- Menjëherë pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi, Shtetet e Bashkuara do të heqin bllokadën detare dhe do të parandalojnë çdo pengesë për Republikën Islamike të Iranit, duke rivendosur trafikun e plotë brenda 30 ditëve. Trafiku i anijeve do të jetë i krahasueshëm me nivelet e para luftës. Shtetet e Bashkuara gjithashtu angazhohen të tërheqin forcat e tyre nga zonat përreth brenda 30 ditëve nga arritja e marrëveshjes përfundimtare.
- Me nënshkrimin e këtij Memorandumi Mirëkuptimi, Republika Islamike e Iranit do të marrë masa të menjëhershme për të siguruar që lëvizja e anijeve tregtare nga Gjiri Persik në Detin e Omanit dhe anasjelltas të kthehet në nivelet e para luftës brenda 30 ditëve, duke marrë parasysh nevojën për të hequr pengesat teknike dhe neutralizimin e minave nga Irani.
- Shtetet e Bashkuara zotohen, në bashkëpunim me partnerët e tyre rajonalë, të zhvillojnë një plan gjithëpërfshirës, të dakordësuar reciprokisht, për rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik të Republikës Islamike të Iranit, duke siguruar financim prej të paktën 300 miliardë dollarësh. Mekanizmi për zbatimin e këtij plani, si pjesë e marrëveshjes përfundimtare, do të përcaktohet brenda 60 ditëve.
- Shtetet e Bashkuara angazhohen të japin fund, sipas një orari për të cilin do të bihet dakord, të gjitha formave të sanksioneve që janë aktualisht në fuqi kundër Republikës Islamike të Iranit, duke përfshirë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) dhe të gjitha sanksionet e njëanshme të SHBA-së, parësore dhe dytësore.
- Republika Islamike e Iranit përsërit se nuk do të zhvillojë kurrë armë bërthamore. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara kanë rënë dakord që e ardhmja e materialit bërthamor të pasuruar, si dhe të gjitha çështjet e tjera të rëna dakord në mënyrë të ndërsjellë që lidhen me armët bërthamore, duke përfshirë nevojat bërthamore të Iranit, do të trajtohen në mënyrë adekuate në marrëveshjen përfundimtare, e cila do të konfirmojë dispozitat e këtij Neni.
- Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara bien dakord që, në pritje të një marrëveshjeje përfundimtare, ato do të ruajnë status quo-në: Irani do ta mbajë të pandryshuar programin e tij bërthamor dhe Shtetet e Bashkuara nuk do të vendosin sanksione të reja ndaj Iranit dhe as nuk do të forcojnë forcat e tij në rajon.
- Shtetet e Bashkuara zotohen që menjëherë pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi dhe deri në datën e heqjes së sanksioneve, Departamenti i Thesarit i SHBA-së do të lëshojë përjashtime për eksportet e naftës bruto iraniane, petrokimikateve dhe derivateve të tyre, si dhe për të gjitha shërbimet përkatëse, duke përfshirë shërbimet bankare, të sigurimeve dhe të transportit.
- Shtetet e Bashkuara angazhohen që, në dritën e përparimit të negociatave drejt një marrëveshjeje përfundimtare, fondet dhe asetet e ngrira ose të kufizuara të Republikës Islamike të Iranit do të lirohen dhe do të bëhen plotësisht të disponueshme. Fonde të tilla, pavarësisht nëse mbahen në një llogari qendrore apo transferohen, do të jenë të disponueshme për përdorim për çdo pagesë përfundimtare për një përfitues të caktuar nga Banka Qendrore e Republikës Islamike të Iranit dhe do të jenë plotësisht të disponueshme për përdorim. Shtetet e Bashkuara angazhohen të lëshojnë të gjitha licencat dhe miratimet e nevojshme për këtë qëllim.
- Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara bien dakord që do të krijohet një mekanizëm zbatimi për të mbikëqyrur zbatimin me sukses dhe pajtueshmërinë e ardhshme me Marrëveshjen Përfundimtare.
- Pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi dhe pasi të jenë dhënë garancitë në lidhje me fillimin e zbatimit të neneve 4, 5, 10 dhe 11, si dhe zbatimin e vazhdueshëm të këtyre masave, Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara do të hyjnë në negociata për Marrëveshjen Përfundimtare ekskluzivisht në lidhje me nenet e mbetura.
- Marrëveshja Përfundimtare do të miratohet nëpërmjet një rezolute detyruese të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.
